Ba yếu tố thời tiết có thể ảnh hưởng trực tiếp đến động cơ ô tô
Nhiệt độ cao, giá lạnh và độ ẩm khắc nghiệt âm thầm bào mòn động cơ, đẩy nguy cơ quá nhiệt, thủy kích và chi phí sửa chữa tăng vọt.
Nhiều người thường cho rằng những trục trặc liên quan đến động cơ chủ yếu xuất phát từ linh kiện cũ hoặc bảo dưỡng không đúng hạn.

Một người đàn ông đang kiểm tra động cơ ô tô. Ảnh: Apiwan Borrikonratchata
Tuy nhiên, các yếu tố thời tiết xung quanh lại có tác động đáng kể đến hoạt động của động cơ. Không ai muốn chiếc xe đột ngột chết máy bởi sự cố động cơ, bởi điều đó vừa bất tiện, vừa tốn kém.
Vì vậy, hầu hết tài xế đều cố gắng duy trì thói quen chăm sóc xe định kỳ để động cơ và toàn bộ hệ thống vận hành ổn định.
Dù vậy, sự thay đổi nhiệt độ quá nhanh có thể tạo ra áp lực lớn lên nhiều bộ phận bên trong khoang động cơ. Trong những ngày nắng nóng, động cơ phải làm việc nặng hơn để duy trì mức nhiệt tối ưu.
Ngược lại, thời tiết lạnh khiến dầu máy đặc lại, làm tăng lực cản trong quá trình khởi động. Khi độ ẩm cao xuất hiện, nước có thể xâm nhập vào các chi tiết và thúc đẩy quá trình oxy hoá.
Theo thời gian, những tác động này khiến động cơ phải làm việc nhiều hơn mức bình thường, gia tăng tốc độ mài mòn.
Người sử dụng có thể không nhận ra ngay, nhưng các hư hỏng tích tụ dần sẽ dẫn đến chi phí sửa chữa cao hơn. Bên cạnh việc bảo dưỡng định kỳ, tài xế cần tính đến yếu tố thời tiết để giảm thiểu rủi ro và giữ cho động cơ vận hành bền bỉ.
Nhiệt độ cao tạo áp lực lớn lên động cơ
Khi thời tiết nóng lên, động cơ phải hoạt động ở cường độ cao hơn, làm tăng nguy cơ quá nhiệt. Điều này xuất phát từ cơ chế đốt cháy nhiên liệu trong động cơ đốt trong vốn yêu cầu tỷ lệ oxy thích hợp để duy trì hiệu suất.
Nhiệt độ cao kết hợp với độ ẩm lớn khiến lượng oxy sẵn có trong không khí giảm, từ đó ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng sinh công của động cơ.
Nhiệt độ môi trường tăng cũng khiến hệ thống làm mát và két nước phải hoạt động liên tục để tản nhiệt. Theo thời gian, sự quá tải này làm giảm tuổi thọ của các chi tiết trong hệ thống làm mát.
Một yếu tố khác là dầu động cơ dễ bị phá vỡ cấu trúc khi nhiệt độ vượt ngưỡng khoảng 135°C. Khi dầu không còn duy trì khả năng bôi trơn, ma sát tăng cao khiến chi tiết kim loại nhanh chóng bị mài mòn và dẫn đến hư hỏng nghiêm trọng.
Ngoài ra, nhiệt độ lớn khiến các chi tiết kim loại trong động cơ giãn nở. Dù mức thay đổi nhỏ nhưng vẫn đủ để ảnh hưởng đến khe hở làm việc, gây ra tiếng động lạ và giảm độ bền tổng thể. Tất cả yếu tố này khiến động cơ “lão hoá” nhanh hơn và tiêu hao nhiên liệu nhiều hơn trong mùa nóng.
Thời tiết lạnh khiến động cơ ì ạch
Tương tự tác động của nắng nóng, nhiệt độ thấp cũng gây ảnh hưởng tiêu cực đến động cơ. Không khí lạnh khiến các phản ứng hoá học cần thiết cho quá trình đề nổ diễn ra chậm lại. Đây cũng chính là lý do xe điện bị giảm phạm vi di chuyển trong mùa đông, khi pin mất hiệu suất do lạnh.
Với xe dùng động cơ đốt trong, thời tiết lạnh khiến ắc quy khó cung cấp đủ điện để khởi động máy. Người dùng có thể gặp tình trạng đề nhiều lần mới nổ máy. Dầu động cơ cũng đặc lại khi nhiệt độ giảm, làm tăng lực cản và khiến động cơ phải nỗ lực nhiều hơn để quay được trục khuỷu.
Không chỉ vậy, nhiên liệu trong thời tiết lạnh khó bay hơi, làm giảm sự hòa trộn với không khí. Khi hỗn hợp không đạt tỷ lệ tối ưu, động cơ đốt cháy kém hiệu quả, dẫn đến tích tụ muội carbon.
Lâu dần, xe trở nên ì hơn, tăng tốc chậm và có thể xuất hiện tiếng gõ máy. Trong trường hợp nhiệt độ xuống quá thấp, nước làm mát có thể đóng băng, gây hư hỏng két nước và bơm nước.
Độ ẩm và nước là “kẻ thù” của động cơ
Trong môi trường ẩm, hơi nước dễ xâm nhập vào các khu vực kín, gây hư hỏng cảm biến hoặc chập điện. Độ ẩm cao cũng thúc đẩy quá trình ăn mòn kim loại, làm giảm tuổi thọ nhiều chi tiết.
Tài xế cần đặc biệt cảnh giác khi đi vào đường ngập nước, bởi nếu nước chạm đến cửa hút gió khi động cơ đang hoạt động, hiện tượng thủy kích sẽ xảy ra.
Một khi nước lọt vào buồng đốt, động cơ lập tức ngừng hoạt động. Nếu không xử lý kịp thời, động cơ có thể hỏng hoàn toàn và phải thay mới.
Ngay cả khi mực nước chưa chạm tới cửa hút gió, việc di chuyển thường xuyên qua vũng nước cũng dẫn đến nhiều rủi ro. Nước kết hợp với muối hoặc tạp chất trên mặt đường tạo ra môi trường lý tưởng cho gỉ sét.
Nếu nước lẫn vào dầu động cơ, dầu sẽ biến thành dạng bùn, mất khả năng bôi trơn và gây hư hại các chi tiết quan trọng như trục khuỷu hoặc xupáp.
Những xe đã lắp đặt hệ thống hút gió độ hoặc các chi tiết không theo thiết kế ban đầu lại càng dễ bị nước xâm nhập khi rửa xe hoặc gặp mưa. Vì vậy, khi có ý định nâng cấp xe, người dùng cần cân nhắc kỹ tác động đến khả năng vận hành.
Làm gì để bảo vệ động cơ trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt?
Dù không thể thay đổi thời tiết, tài xế vẫn có thể chủ động bảo vệ xe bằng một số thói quen quan trọng. Sử dụng loại dầu động cơ phù hợp theo mùa giúp cải thiện khả năng bôi trơn.
Tại các quốc gia có mùa đông lạnh, người dùng thường chọn loại dầu loãng hơn để động cơ khởi động dễ dàng. Bên cạnh đó, việc đỗ xe trong gara kín hoặc sử dụng thiết bị sưởi động cơ giúp giảm tình trạng khó nổ vào buổi sáng.
Trong những tháng lạnh, kiểm tra tình trạng ắc quy thường xuyên là điều cần thiết. Theo dõi đồng hồ nhiệt độ động cơ khi vận hành cũng giúp phát hiện sớm nguy cơ quá nhiệt, đặc biệt trong mùa hè.
Nước làm mát cần được thay đúng định kỳ để đảm bảo hiệu quả tản nhiệt. Một số tài xế cũng sử dụng phụ gia cho hệ thống làm mát để ổn định nhiệt độ trong điều kiện nắng nóng.
Ngoài ra, việc kiểm tra tổng quát mỗi khi thời tiết chuyển mùa giúp phát hiện sớm những chi tiết bị biến dạng, rò rỉ hoặc hư hỏng. Khi được chăm sóc đúng cách, động cơ sẽ duy trì hiệu suất cao và tránh được các hư hỏng tốn kém.




