Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An: Quản lý khoáng sản “chặt” nhưng không để ách tắc nguồn vật liệu phát triển
Nghệ An đặt mục tiêu siết chặt quản lý hoạt động khai thác khoáng sản gắn với bảo đảm nguồn vật liệu xây dựng phục vụ các công trình, dự án. Chủ tịch UBND tỉnh Võ Trọng Hải yêu cầu xử lý nghiêm vi phạm nhưng không để ách tắc nguồn cung, không để xảy ra tình trạng đầu cơ, găm giữ, nâng giá vật liệu.
Ông Võ Trọng Hải, Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An phát biểu tại hội nghị. Ảnh: Phan Quỳnh
Chiều 6/8, UBND tỉnh Nghệ An tổ chức hội nghị chuyên đề triển khai các giải pháp thực hiện Kết luận số 165-KL/TU của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về tăng cường quản lý hoạt động khai thác khoáng sản. Hội nghị do Chủ tịch UBND tỉnh Võ Trọng Hải chủ trì.
Theo Sở Xây dựng, giai đoạn 2026-2030, Nghệ An dự kiến cần khoảng 47,98 triệu m³ đá xây dựng, 29,11 triệu m³ cát và 149,43 triệu m³ đất san lấp phục vụ các công trình. Tuy nhiên, các mỏ hiện nay mới đáp ứng khoảng 69% nhu cầu đá, 39% nhu cầu cát và 31% nhu cầu đất san lấp, tạo áp lực lớn đối với tiến độ các dự án, nhất là công trình trọng điểm.
Công tác quản lý khoáng sản trên địa bàn tỉnh Nghệ An vẫn còn nhiều bất cập. Ảnh: Văn Thanh
Bên cạnh nguy cơ thiếu nguồn vật liệu, công tác quản lý khoáng sản vẫn còn nhiều bất cập như khai thác trái phép, vượt công suất hoặc vượt phạm vi cấp phép; việc kiểm soát sản lượng chưa chặt chẽ, một số doanh nghiệp chưa thực hiện đầy đủ quy định về lắp đặt trạm cân, camera giám sát.
Phát biểu khai mạc hội nghị, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Văn Đệ nhấn mạnh tỉnh sẽ coi việc kiểm soát sản lượng khai thác thực tế là nhiệm vụ trọng tâm, kiên quyết xử lý các hành vi khai thác khoáng sản trái phép với tinh thần "không có vùng cấm, không có ngoại lệ". Đại diện các địa phương, doanh nghiệp cũng kiến nghị nhiều giải pháp nhằm vừa nâng cao hiệu quả quản lý, vừa bảo đảm nguồn vật liệu phục vụ phát triển.
Kết luận hội nghị, Chủ tịch UBND tỉnh Võ Trọng Hải yêu cầu triển khai Kết luận số 165-KL/TU theo quan điểm quản lý chặt chẽ nhưng không gây cản trở hoạt động sản xuất, kinh doanh. Các cơ quan chức năng phải chủ động cân đối cung - cầu, tháo gỡ thủ tục thuộc thẩm quyền, bảo đảm nguồn vật liệu cho các công trình, đồng thời ngăn chặn tình trạng đầu cơ, găm giữ, nâng giá bất hợp lý.
Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu quản lý thống nhất toàn bộ chuỗi hoạt động từ quy hoạch, cấp phép, khai thác, vận chuyển, chế biến đến tiêu thụ; lấy dữ liệu số làm công cụ giám sát, gắn phân cấp với trách nhiệm giải trình.
Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao rà soát toàn bộ 289 giấy phép khai thác khoáng sản, kiểm tra việc chấp hành quy định về công suất, ranh giới khai thác, nghĩa vụ tài chính, đất đai và môi trường; hoàn thành trong tháng 8, đề xuất phương án xử lý trong tháng 9/2026.
Các doanh nghiệp phải hoàn thành lắp đặt, kết nối trạm cân, camera và thiết bị định vị trước ngày 31/8/2026; trường hợp không thực hiện hoặc cố tình làm gián đoạn dữ liệu sẽ bị xử lý nghiêm. Đồng thời, ngành nông nghiệp và môi trường xây dựng cơ sở dữ liệu khoáng sản, kết nối với cơ quan Thuế, Công an và chính quyền địa phương để giám sát sản lượng khai thác, hóa đơn và nghĩa vụ thuế.
Đối với thị trường vật liệu xây dựng, Sở Xây dựng được giao dự báo nhu cầu từng khu vực, công bố giá sát thực tế và đề xuất giải pháp ngăn chặn đầu cơ, khuyến khích sử dụng vật liệu thay thế. Công an tỉnh, Thanh tra tỉnh, Sở Công Thương và chính quyền cấp xã tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm; Chủ tịch UBND cấp xã chịu trách nhiệm nếu để xảy ra khai thác trái phép kéo dài trên địa bàn.
Trao đổi với gần 250 doanh nghiệp, Chủ tịch UBND tỉnh Võ Trọng Hải khẳng định tỉnh sẽ đồng hành, tháo gỡ khó khăn đúng quy định nhưng yêu cầu doanh nghiệp chấp hành nghiêm pháp luật, khai thác đúng giấy phép, kê khai trung thực sản lượng, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính và bảo vệ môi trường.
Nghệ An sẽ rà soát rút ngắn thủ tục, xem xét nâng công suất các mỏ khoáng sản đang hoạt động. Ảnh: Văn Thanh
Để giải quyết tình trạng thiếu vật liệu, tỉnh sẽ đẩy nhanh cấp phép các mỏ mới, nhất là mỏ cát, sỏi, đá; đồng thời rà soát, rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục, xem xét nâng công suất các mỏ đang hoạt động theo quy định. Chủ tịch UBND tỉnh khẳng định sẽ "tháo hết tất cả điểm nghẽn" thuộc thẩm quyền, không để cán bộ gây phiền hà, tạo môi trường đầu tư minh bạch, bảo đảm nguồn vật liệu phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.
Trên địa bàn tỉnh Nghệ An hiện có 289 giấy phép khai thác khoáng sản đang còn hiệu lực, trong đó có 57 Giấy phép khai thác do Bộ Nông nghiệp và Môi trường cấp và 232 giấy phép khai thác do UBND tỉnh cấp (gồm 15 giấy phép khai thác thiếc; 51 giấy phép khai thác đá hoa, đá hoa trắng; 09 giấy phép khai thác nguyên liệu xi măng; 89 giấy phép khai thác đá xây dựng; 60 giấy phép khai thác cát, sỏi; 49 giấy phép khai thác đất san lấp đang còn hiệu lực, cung cấp kịp thời cho các dự án trọng điểm trên địa bàn tỉnh). Trong số 289 giấy phép khai thác khoáng sản có 235 giấy phép đang khai thác, 54 giấy phép đang tạm dừng khai thác hoặc chưa đưa mỏ vào tiến hành khai thác khoáng sản (chiếm 18,6% tổng số giấy phép được cấp).
Từ năm 2020 đến nay, UBND tỉnh Nghệ An, Thanh tra Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Thanh tra Chính phủ, đã thành lập các đoàn kiểm tra việc chấp hành pháp luật trong hoạt động khai thác khoáng sản đối với 139 tổ chức, đã xử phạt tổng số tiền hơn 51 tỷ đồng.
