Phú Thọ: 5 nhóm vướng mắc trong giải phóng mặt bằng cần tháo gỡ
Hỗ trợ giải phóng mặt bằng (GPMB) các dự án, Phú Thọ đã ban hành 11 văn bản quy phạm pháp luật; thí điểm cơ chế “luồng xanh” thủ tục hành chính. Để các dự án về đích đúng hẹn, tỉnh tập trung tháo gỡ 5 nhóm khó khăn, vướng mắc trong bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, GPMB.
Một dự án trên địa bàn xã Tam Đảo, Phú Thọ đang thi công. Ảnh: ĐT
Trao đổi về công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và GPMB các dự án trên địa bàn tỉnh Phú Thọ, ông Ngô Tiến Đức - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết có 5 nhóm khó khăn, vướng mắc cần tập trung tháo gỡ.
Đồng bộ cơ chính sách, tạo bước chuyển biến tích cực
Theo đó, trong giai đoạn đầu sau sáp nhập đơn vị hành chính, công tác GPMB tại Phú Thọ gặp nhiều khó khăn do cơ chế, chính sách trước đây chưa thống nhất, tạo tâm lý so sánh về đơn giá và chế độ tái định cư trong Nhân dân.
Để giải quyết tình trạng này, Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh Phú Thọ đã ban hành đầy đủ 11 văn bản quy phạm pháp luật làm cơ sở pháp lý thống nhất trên địa bàn.
Các văn bản đã từng bước tháo gỡ khó khăn, vướng mắc về chính sách bồi thường, quy định chi tiết việc bố trí tạm cư, thời gian, kinh phí tạm cư đối với các dự án đầu tư công khẩn cấp, dự án theo tuyến, cũng như bổ sung các khoản hỗ trợ khác cho người dân khi Nhà nước thu hồi đất.
Bên cạnh việc phân cấp, phân quyền cho cấp xã, Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ cũng đã thành lập Tổ công tác tháo gỡ khó khăn, vướng mắc về GPMB đối với dự án trọng điểm, đồng thời ban hành các quyết định triển khai thí điểm cơ chế “luồng xanh” trong giải quyết thủ tục hành chính.
Đặc biệt, tỉnh đã thành lập Ban Chỉ đạo GPMB để điều hành, kiểm tra, đôn đốc dự án trọng điểm quốc gia đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng đoạn qua địa bàn.
Tính từ ngày 1/7/2025 đến giữa tháng 9/2026, công tác bồi thường, hỗ trợ và GPMB trên địa bàn tỉnh đã triển khai tại 462 dự án với tổng diện tích phải thu hồi là 5.445 ha.
Địa phương đã hoàn thành GPMB 2.558ha (đạt tỷ lệ 47%) và cơ bản bàn giao cho chủ đầu tư thi công. Tổng kinh phí GPMB đã bố trí đạt 1.950 tỷ đồng/3.014 tỷ đồng theo phương án phê duyệt (đạt 65%).
Trong đó, công tác GPMB phục vụ 18 dự án sử dụng vốn đầu tư công với tổng mức đầu tư khoảng 81.090 tỷ đồng (tiêu biểu như cao tốc Hòa Bình - Mộc Châu đoạn Km19 - Km53, đường song song đường sắt nối đoạn từ cầu Việt Trì đến hết địa phận tỉnh Vĩnh Phúc cũ...) và 21 dự án vốn ngoài ngân sách khoảng 260.224 tỷ đồng (như Nhà máy xi măng Xuân Thiện Hòa Bình, Tổ hợp Khu đô thị hai bên bờ sông Lô).
Ông Ngô Tiến Đức - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Phú Thọ cung cấp thông tin tại giao ban báo chí do Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Phú Thọ tổ chức. Ảnh: ĐT
5 nhóm khó khăn, vướng mắc cần tập trung tháo gỡ
Dù công tác GPMB đã có chuyển biến tích cực, nhiều dự án được bàn giao mặt bằng để thi công nhưng khối lượng công việc còn lại vẫn rất lớn.
Qua thực tiễn triển khai, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Ngô Tiến Đức cho biết, tỉnh Phú Thọ đã nhận diện và tập trung tháo gỡ 5 nhóm khó khăn, vướng mắc.
Thứ nhất, năng lực tổ chức ở một số địa phương thiếu đồng đều, việc cập nhật quy định pháp luật mới về đất đai còn lúng túng. Nhân lực cấp cơ sở còn hạn chế, nhất là sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; cán bộ mới tiếp nhận nhiệm vụ cần thời gian rà soát hồ sơ, nắm bắt quy trình và thẩm quyền.
Thứ hai, việc xác minh nguồn gốc, thời điểm, loại đất, quá trình sử dụng và hồ sơ pháp lý gặp nhiều khó khăn; nhiều trường hợp giấy tờ không đầy đủ, biến động chủ sử dụng chưa đăng ký, chỉnh lý. Việc chuyển giao hồ sơ địa chính giữa đơn vị cũ và mới sau sáp nhập chưa đồng bộ, một số nơi còn tồn tại tranh chấp, khiếu nại kéo dài.
Thứ ba, công tác lập, thẩm định và phê duyệt phương án ở một số nơi còn sai sót dẫn đến phải điều chỉnh, bổ sung. Việc xác định giá đất cụ thể, giá bồi thường tài sản, cây trồng, vật nuôi, công trình xây dựng còn chậm do phải lấy ý kiến nhiều cơ quan chuyên môn; hồ sơ trình có nơi chưa thể hiện rõ quan điểm xử lý.
Thứ tư, việc chuẩn bị quỹ đất, hạ tầng khu tái định cư một số địa phương chua kịp thời; việc đầu tư hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội tại các khu tái định cư chậm, ảnh hưởng đến việc bố trí chỗ ở mới cho người dân. Ngoài ra, việc di chuyển công trình hạ tầng kỹ thuật, xử lý hành lang an toàn, đường công vụ, bãi đổ thải tại các dự án giao thông cũng làm tác động đến tiến độ bàn giao mặt bằng.
Thứ năm, việc tuyên truyền, đối thoại ở một số nơi chưa thật sự sâu sát, thường xuyên. Công bố, niêm yết, giải thích chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và xử lý ý kiến sau công khai phương án chưa kịp thời, dẫn đến người dân chưa hiểu rõ chính sách mới sau sáp nhập, phát sinh tâm lý so sánh, kiến nghị, khiếu nại hoặc chưa đồng thuận.
