Nhập khẩu ô tô từ Trung Quốc tăng chóng mặt, xe Nhật Bản hồi sinh

Thống kê của Cục Hải quan (Bộ Tài chính) cho biết, đã có 25.255 ô tô nguyên chiếc (CBU) được nhập khẩu về nước trong tháng 3/2026, tương ứng là mức giá trị gần 590 triệu USD, tăng 56,9% về lượng và tăng đến 65,2% về kim ngạch so với tháng liền trước.

Đây là cú tăng tốc rất mạnh mẽ của mặt hàng ô tô nhập khẩu. Sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán diễn ra vào tháng 2, mặt hàng ô tô nhập khẩu thường bật tăng trở lại vào tháng tiếp theo để chuẩn bị nguồn cung cho thị trường. Tháng 3 năm nay cũng không ngoại lệ khi thậm chí còn thực hiện cú bứt tốc mạnh hơn đáng kể.

Cũng theo số liệu của Cục Hải quan, lũy kế 3 tháng đầu năm nay, Việt Nam đã nhập khẩu tổng cộng 56.012 ô tô CBU, tương ứng là mức kim ngạch xấp xỉ 1,330 tỷ USD, tăng 21% về lượng và tăng 36% về giá trị so với cùng kỳ năm ngoái.

Xuất xứ của các loại ô tô nhập khẩu giai đoạn đầu năm nay đã có những biến động rất mạnh mẽ, qua đó phần nào thể hiện xu hướng tiêu dùng trên thị trường trong thời gian tới.

Ghi dấu ấn mạnh mẽ nhất vẫn là nhóm xe nhập khẩu từ Trung Quốc. Thống kê cho thấy, cộng dồn 3 tháng đầu năm nay đã có đến 17.168 ô tô CBU được nhập khẩu từ nước láng giềng tỷ dân, tăng đến 74,5% so với cùng giai đoạn này của năm 2025. Về giá trị, ô tô CBU có xuất xứ từ Trung Quốc đã “tiêu tốn” gần 607 triệu USD của các doanh nghiệp và cá nhân tại Việt Nam, nhiều hơn 99,4% so với cùng kỳ năm ngoái.

Tình hình trên thị trường cũng cho thấy nhóm xe đến từ Trung Quốc đang tạo nên không khí rất ồn ào khi các nhà nhập khẩu liên tiếp tung ra sản phẩm mới. Một số mẫu xe gây chú ý có thể kể đến như Geely EX2 và EX5 được phân phối bởi Tasco Auto, Omoda C5 Hybrid của Omoda & Jaecoo Việt Nam hay mới đây nhất là mẫu xe BYD Dolphin 2026…

Tương lai khó đoán định và cũng không loại trừ “trào lưu” nhập khẩu ô tô từ Trung Quốc sẽ sớm lắng xuống, thậm chí hoàn toàn dừng lại như giai đoạn cuối thập niên 2000 và giữa thập niên 2010.

Tuy nhiên, các hãng xe Trung Quốc hiện đang đặt tham vọng rất lớn ở thị trường ô tô Việt Nam. Đáng chú ý là liên doanh giữa Tập đoàn Chery (Trung Quốc) với Tập đoàn Geleximco (Việt Nam) đang trong giai đoạn hoàn thiện nhà máy lắp ráp Omoda & Jaecoo tại tỉnh Hưng Yên để sớm đi vào hoạt động từ nửa cuối năm nay.

Một số xuất xứ truyền thống ở giai đoạn trước năm 2018 như Nhật Bản, Hàn Quốc hay các nước châu Âu cũng đang cho thấy dấu hiệu hồi sinh mạnh mẽ.

Trong đó, lượng xe nhập khẩu từ Nhật Bản trong quý 1/2026 đạt 1.088 chiếc, tương ứng mới mức kim ngạch gần 64,6 triệu USD, tăng 32,8% về lượng và tăng đến 76,4% về giá trị so với cùng kỳ năm ngoái.

Có một dòng chảy ngầm đang dịch chuyển ở thị trường ô tô nhập khẩu. Đó là nhiều dòng xe phổ thông trước đây chủ yếu được nhập khẩu từ Thái Lan thì hiện nay bắt đầu được chuyển dần sang nhập khẩu từ Nhật Bản. Đây chủ yếu là nhóm xe có giá trị lớn thuộc các thương hiệu ở đất nước mặt trời mọc.

Chẳng hạn, Subaru hiện đã hoàn toàn nhập khẩu xe trực tiếp từ Nhật Bản thay vì Thái Lan; Toyota cũng nhập khẩu các dòng xe cỡ trung và cỡ lớn như Aphard, Land Cruiser… hoặc toàn bộ các mẫu xe hạng sang Lexus.

Sự dịch chuyển này qua đó đã khiến cho ô tô nhập khẩu từ Thái Lan ngày càng sụt giảm. Lũy kế 3 tháng đầu năm nay chỉ có 13.077 chiếc xe được nhập khẩu từ xứ sở Chùa Vàng, đạt giá trị gần 276 triệu USD, giảm 18,7% về lượng và giảm 12% về kim ngạch so với cùng kỳ năm ngoái.

Khi thị trường chung phát triển mạnh mẽ, các loại xe hạng sang theo đó cũng ngày càng tăng trưởng. Đây là một phần lý do giúp các loại ô tô CBU nhập khẩu từ châu Âu tăng đột biến, mặc dù con số tuyệt đối không cao.

Đơn cử các loại xe nhập khẩu từ Đức quý 1/2026 đạt 189 chiếc, tương ứng với mức kim ngạch 13,1 triệu USD, tăng 70,3% về lượng và tăng 91,2% về giá trị so với cùng kỳ năm ngoái.

Ô tô nhập khẩu chiếm tỷ trọng lớn nhất về số lượng vẫn là từ Indonesia. Báo cáo của Cục Hải quan cho biết, đã có 23.402 chiếc xe được nhập khẩu từ đất nước vạn đảo trong quý 1/2026, tăng 27,5% so với cùng kỳ 2025. Số xe này cũng tiêu tốn hơn 322 triệu USD, nhiều hơn 24,5% so với quý 1/2025. Đây là chủ yếu là nhóm xe giá rẻ và có chất lượng thấp được các liên doanh tăng cường nhập khẩu trong thời gian gần đây.