Những thói quen xấu đang âm thầm phá hỏng lốp xe của bạn

Việc thay lốp là một phần không thể tránh khỏi trong quá trình sử dụng ô tô. Trước sau gì lốp xe cũng sẽ mòn và khi đến lúc cần thay, chủ xe thường phải chi ra vài trăm USD cho một bộ lốp mới. Tuy nhiên, đây lẽ ra chỉ là khoản chi phát sinh sau vài năm sử dụng.

Những bộ lốp chất lượng tốt, nếu được chăm sóc đúng cách, có thể dùng tới 5 năm hoặc khoảng 120.000 km. Ngay cả các loại lốp giá rẻ hơn hoặc lốp tái chế cũng thường có tuổi thọ trung bình trên 3 năm. Nếu bạn phải ghé tiệm lốp mỗi năm một lần, rất có thể không phải do kém may mắn, mà vì đâu đó đang có vấn đề.

Trong một số trường hợp, hư hỏng lốp là điều khó tránh, chẳng hạn cán phải mảnh chai vỡ hoặc chướng ngại vật trên đường khiến lốp hư hại không thể sửa chữa.

Tuy nhiên, nhiều nguyên nhân làm lốp nhanh xuống cấp hoàn toàn có thể phòng tránh. Chỉ cần chú ý hơn trong quá trình sử dụng, người lái có thể tiết kiệm được một khoản chi phí không nhỏ.

Dĩ nhiên, nếu thường xuyên lái xe kiểu thể thao, ôm cua gắt hay đốt lốp, thì rất khó để lốp có thể đạt hết tuổi thọ thiết kế. Tuy vậy, có những thói quen gây hại cho lốp không quá rõ ràng nhưng lại ảnh hưởng lâu dài.

Một trong những nguyên nhân phổ biến là va quệt vào lề đường. Ở những khu vực có không gian hẹp và mật độ xe đông, như lối đi trong các cửa hàng thức ăn nhanh hoặc khi đỗ xe song song, không khó để bắt gặp những đoạn lề bị trầy xước, in hằn dấu cao su. Đây là hệ quả của việc nhiều tài xế không chừa đủ khoảng cách và để bánh xe cọ vào mép vỉa hè.

Nếu chỉ chạm nhẹ ở tốc độ thấp, tác động thường không quá nghiêm trọng. Nhưng việc thường xuyên leo lề hoặc va vào mép đường ở tốc độ cao lại là câu chuyện khác.

Va lề có thể gây tổn hại trực tiếp đến hông lốp, khu vực yếu và nguy hiểm nhất của lốp xe. Nếu lốp bị đinh đâm thủng phần mặt lăn, việc vá thường đơn giản và chi phí thấp.

Ngược lại, hư hại ở hông lốp hầu như không thể sửa chữa và tiềm ẩn nguy cơ nổ lốp khi đang chạy. Trong nhiều trường hợp, chỉ một vết tổn thương tương đối rõ cũng đủ khiến chủ xe buộc phải thay lốp mới.

Một yếu tố khác thường bị bỏ qua là tình trạng sai lệch góc đặt bánh xe. Va chạm, ổ gà, leo lề hoặc các chi tiết hệ thống treo bị xuống cấp đều có thể khiến bánh xe bị lệch.

Dấu hiệu dễ nhận biết nhất là bề mặt lốp mòn không đều. Ngoài ra, xe có thể bị kéo lệch sang một bên khi chạy thẳng, vô lăng không ở vị trí cân bằng hoặc xe rung lắc rõ rệt ở tốc độ cao.

Việc cân chỉnh góc đặt bánh xe không phải thao tác nên tự làm tại nhà. Dù có thể căn chỉnh sơ bộ bằng các phương pháp thủ công, nhưng để đạt độ chính xác cần thiết, xe vẫn nên được đưa đến xưởng chuyên nghiệp với thiết bị chuyên dụng.

Các trung tâm dịch vụ có hệ thống máy móc hiện đại giúp điều chỉnh chính xác các thông số như độ chụm, độ nghiêng bánh xe, điều mà phương pháp thủ công khó đảm bảo, đặc biệt trên các mẫu xe đời mới.

Nếu tiếp tục sử dụng xe trong tình trạng lệch góc đặt bánh, một bên lốp sẽ mòn rất nhanh và nguy cơ nổ lốp là điều khó tránh, thậm chí thường ảnh hưởng đến nhiều bánh cùng lúc.

Áp suất lốp không đúng tiêu chuẩn cũng là nguyên nhân phổ biến khiến lốp nhanh hỏng. Việc chạy xe với lốp xẹp hoàn toàn chắc chắn sẽ làm hỏng lốp không thể cứu vãn.

Ngay cả lốp run-flat cũng chỉ cho phép xe di chuyển tạm thời đến nơi sửa chữa và sau đó vẫn phải thay mới. Tuy nhiên, lốp không cần xẹp hẳn mới gây vấn đề. Lốp non hơi vẫn có thể bị biến dạng khi lăn bánh, dẫn đến mòn nhanh và mòn không đều.

Trên các mẫu xe hiện đại, hệ thống cảnh báo áp suất lốp sẽ thông báo khi áp suất xuống thấp, giúp người lái dễ dàng phát hiện. Với những xe không có hệ thống này, việc quan sát bằng mắt thường chỉ mang tính tương đối, do đó người dùng nên kiểm tra áp suất lốp định kỳ bằng đồng hồ đo hoặc bơm lốp theo đúng thông số khuyến nghị.

Việc bơm lốp nên thực hiện khi lốp nguội để đảm bảo độ chính xác. Áp suất lốp sai không chỉ làm lốp nhanh mòn mà còn ảnh hưởng đến khả năng điều khiển và làm tăng mức tiêu thụ nhiên liệu.

Bên cạnh đó, không đảo lốp định kỳ cũng khiến tuổi thọ lốp giảm đáng kể. Ngay cả khi áp suất lốp và góc đặt bánh xe đều chuẩn, bốn bánh vẫn không mòn như nhau.

Trên xe dẫn động cầu trước hoặc cầu sau, bánh chủ động phải chịu lực kéo lớn hơn nên mòn nhanh hơn. Bánh trước thường có độ chụm nhẹ để tăng độ ổn định, khiến độ mòn cũng khác so với bánh sau. Việc đảo lốp giúp cân bằng mức độ mài mòn giữa các bánh, từ đó kéo dài tuổi thọ chung của cả bộ lốp.

Tuy nhiên, không phải lúc nào cũng có thể đảo lốp. Một số loại lốp có hoa lốp định hướng chỉ lắp được ở một bên xe nhất định.

Ngoài ra, để đảo lốp hiệu quả, các lốp nên có kích thước và kiểu hoa lốp tương đồng. Nếu xe chỉ có hai lốp giống nhau, việc đảo lốp có thể không thực hiện được hoặc không mang lại hiệu quả mong muốn.

Cuối cùng, việc sử dụng lốp không phù hợp với mùa cũng ảnh hưởng lớn đến độ bền. Ở những khu vực có mùa đông lạnh, tuyết và băng kéo dài, lốp mùa đông mang lại lợi thế rõ rệt về độ bám do được làm từ hợp chất cao su mềm hơn.

Tuy nhiên, chính đặc điểm này lại khiến lốp mùa đông nhanh mòn nếu sử dụng trong điều kiện thời tiết ấm. Khi nhiệt độ tăng, cao su càng mềm và tốc độ mài mòn càng nhanh, khiến lốp dễ xuống cấp chỉ sau một thời gian ngắn.

Ngược lại, việc dùng lốp thường trong mùa đông không làm lốp mòn nhanh hơn, nhưng lại làm tăng nguy cơ mất an toàn khi lái xe. Trong trường hợp xảy ra tai nạn, vấn đề hao mòn lốp có lẽ sẽ không còn là mối bận tâm lớn nhất.

Nhìn chung, để lốp xe đạt được tuổi thọ tối đa, người dùng cần chú ý từ những thói quen nhỏ trong quá trình sử dụng. Tránh va lề, kiểm tra áp suất lốp thường xuyên, cân chỉnh góc đặt bánh xe đúng chuẩn, đảo lốp định kỳ và lựa chọn lốp phù hợp với điều kiện vận hành sẽ giúp giảm đáng kể chi phí thay lốp trong dài hạn, đồng thời nâng cao an toàn khi lái xe.

Dũng Phan (Theo SlashGear)