Vì sao Mỹ rút toàn bộ máy bay ném bom khỏi căn cứ ở Anh?

Thông báo rút toàn bộ máy bay ném bom B-1 Lancer khỏi căn cứ RAF Fairford được đưa ra chỉ sau một tuần xảy ra sự cố an ninh tại đây. Theo tờ Le Monde của Pháp, ngày 27-9, cảnh sát Anh nhận được thông tin về sự xuất hiện của 3 chiếc xe khả nghi gần căn cứ RAF Fairford.

Sự cố này đã khiến nhà chức trách Anh tiến hành cuộc điều tra chống khủng bố và buộc 85 hộ gia đình gần căn cứ quân sự phải sơ tán khẩn cấp. Các nhà điều tra không tìm thấy thuốc nổ trong những chiếc xe tải, nhưng đã thu giữ một lượng xăng. Cảnh sát đã tạm giữ 5 đối tượng từ 23 đến 25 tuổi và một người đàn ông Anh gốc Iran vì nghi ngờ họ chuẩn bị thực hiện hành vi khủng bố. Tuy nhiên sau đó, cả 6 đối tượng trên đã được tại ngoại do cảnh sát không có đủ chứng cứ buộc tội. Điều phối viên chống khủng bố của Anh Vicki Evans cho rằng, cuộc điều tra vẫn còn phức tạp.

Máy bay ném bom B-1 Lancer cất cánh tại căn cứ không quân RAF Fairford ở Anh, ngày 4-10-2026. Ảnh: Bloomberg

Sự cố an ninh trên khiến Tổng thống Mỹ Donald Trump quan ngại và quyết định rút toàn bộ máy bay ném bom B-1 Lancer khỏi căn cứ RAF Fairford. Ngày 4-10, 12 máy bay ném bom B-1 Lancer đã rời RAF Fairford trở về các căn cứ thường trực ở Mỹ. Lầu Năm Góc tuyên bố, quyết định này hoàn toàn mang tính quân sự, đồng thời cho biết thêm, lực lượng máy bay ném bom của quân đội Mỹ, bao gồm B-1 Lancer, B-2 và B-52, vẫn sẵn sàng cung cấp khả năng tấn công chính xác trên toàn cầu-bao gồm cả các hoạt động cất cánh và hạ cánh từ Mỹ.

Máy bay ném bom B-1 Lancer được đưa vào phục vụ giữa thập niên 1980. B-1 Lancer đại diện cho đỉnh cao của công nghệ hàng không quân sự Mỹ, với thông số kỹ thuật vượt trội giúp nó duy trì vị thế dẫn đầu trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu. Với chiều dài 44,5m, sải cánh tối đa 41,8m khi mở rộng và chiều cao 10,4m, B-1 Lancer có thể đạt tốc độ gấp 1,2 lần tốc độ âm thanh và có cánh cụp có thể thu gọn về phía sau để bay ở tốc độ cao. Nó mang được tải trọng thông thường lớn nhất, khoảng 34 tấn, nhưng hiện không còn mang vũ khí hạt nhân. Lớp vỏ ngoài của B-1 Lancer được chế tạo từ hợp kim titan và nhôm cao cấp, kết hợp với các vật liệu hấp thụ ra-đa, giúp giảm dấu vết ra-đa xuống mức thấp nhất-một công nghệ tàng hình cốt lõi khiến B-1 Lancer khó bị phát hiện bởi các hệ thống phòng không hiện đại.

Từ tháng 3-2026, căn cứ RAF Fairford đã tiếp nhận máy bay ném bom B-1 Lancer như một phần trong Chiến dịch Epic Fury của Mỹ chống Iran. Anh đã cấp phép để Mỹ sử dụng căn cứ này cho “các chiến dịch phòng thủ cụ thể nhằm vào Iran” và các máy bay ném bom cùng những máy bay khác của Mỹ kể từ đó đã liên tục cất, hạ cánh tại căn cứ này.

Vào đợt cao điểm, Mỹ duy trì cùng lúc hơn 20 máy bay ném bom đóng tại căn cứ RAF Fairford, trong đó có 18 chiếc B-1 Lancer cùng với một số máy bay ném bom B-52. Kể từ khi Mỹ đạt được thỏa thuận ngừng bắn mong manh với Iran vào tháng 4, các máy bay ném bom chủ yếu thực hiện các nhiệm vụ huấn luyện và các máy bay B-52 đã rời đi từ nhiều tháng trước. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran hồi tháng 7 tuyên bố coi căn cứ RAF Fairford là mục tiêu hợp pháp vì có các máy bay ném bom của Mỹ đóng quân tại đó.

Theo hãng thông tấn Al Jazeera, việc máy bay ném bom của Mỹ hiện diện ở châu Âu đã mang lại lợi thế về thời gian cho các cuộc tấn công nhanh chóng. Thông thường, máy bay ném bom có thể thực hiện nhiệm vụ tấn công từ Mỹ nếu được tiếp nhiên liệu trên không. Các nhiệm vụ ném bom trong cuộc chiến tranh Mỹ-Israel chống Iran kéo dài hơn 30 giờ cả đi và về. Mỗi nhóm 3 máy bay ném bom cần từ 6 đến 9 máy bay tiếp nhiên liệu dọc đường đi.

Trong suốt cuộc chiến giữa Mỹ và Israel chống lại Iran, các vụ tấn công của Tehran nhằm vào những căn cứ của Mỹ ở Trung Đông đã gây thương vong cho binh lính, phá hủy máy bay và thiết bị, cũng như làm hư hại các cơ sở. Điều này làm dấy lên những câu hỏi về tính khả thi lâu dài của việc Mỹ đóng quân trong khu vực. Tuy nhiên, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio khẳng định, việc rút các máy bay B-1 Lancer khỏi Anh không có nghĩa là Mỹ rút quân khỏi Iran, mà là sự thích ứng với các mối đe dọa bất đối xứng. Mỹ vẫn duy trì các căn cứ và tàu sân bay trong khu vực để gây áp lực lên Tehran.