Tổng thống Mỹ và Iran chính thức ký kết thỏa thuận hoà bình

Đây là diễn biến mang tính lịch sử nhằm khép lại cuộc xung đột kéo dài gần 4 tháng qua, đánh dấu một bước ngoặt lớn trong quan hệ giữa hai quốc gia vốn đầy căng thẳng.

Hãng tin IRNA dẫn phát biểu của người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei xác nhận: "Bản ghi nhớ Islamabad đã được hoàn tất với chữ ký của các Tổng thống. Giờ đây là lúc kiểm chứng việc thực thi thỏa thuận trên thực tế". Ông Baghaei cũng cho biết thêm rằng văn bản này được ký kết bằng cả tiếng Anh và tiếng Ba Tư để đảm bảo tính minh bạch, tránh những cách dịch mang tính chủ quan hoặc gây hiểu lầm.

Trước khi lễ ký kết trực tiếp diễn ra, các quan chức Nhà Trắng tiết lộ rằng một bản ký kết điện tử đã được thực hiện vào ngày 14/6 bởi Phó tổng thống Mỹ JD Vance và Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf dưới sự chứng kiến của Tổng thống Trump.

Ban đầu, một buổi lễ ký kết trang trọng khác đã được lên kế hoạch diễn ra vào ngày 19/6 tại Geneva, Thụy Sĩ. Tuy nhiên, sau khi nguyên thủ hai nước trực tiếp ký văn bản tại Pháp vào ngày 17/6, phía Iran cho rằng kế hoạch gặp mặt tại Thụy Sĩ là không còn cần thiết vì văn bản hiện tại đã có giá trị ràng buộc cao nhất.

Bản ghi nhớ này thiết lập một lộ trình hòa bình cụ thể, theo đó Mỹ và Iran nhất trí bước vào giai đoạn đàm phán kéo dài tối đa 60 ngày để đạt được một thỏa thuận cuối cùng. Trong thời gian này, lệnh ngừng bắn sẽ được gia hạn và hai bên có thể kéo dài thời hạn đàm phán nếu có sự đồng thuận chung. Mục tiêu cuối cùng là thông qua một nghị quyết mang tính ràng buộc pháp lý tại Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc để đảm bảo nền hòa bình bền vững.

Một trong những nội dung quan trọng nhất của thỏa thuận là việc ngay lập tức chấm dứt các hoạt động quân sự trên tất cả các mặt trận và giải tỏa các điểm nóng giao tranh. Đặc biệt, thỏa thuận yêu cầu mở cửa lại ngay lập tức eo biển Hormuz, tuyến đường thủy huyết mạch cho giao thương dầu mỏ toàn cầu, đồng thời Mỹ sẽ dỡ bỏ lệnh phong tỏa đối với các cảng biển của Iran. Một quan chức cấp cao của Mỹ nhấn mạnh rằng mấu chốt của thỏa thuận là mở cửa eo biển này và buộc Iran thực hiện cam kết tiêu hủy lượng vật liệu hạt nhân còn lại.

Về phía Iran, nước này tái khẳng định cam kết sẽ không bao giờ sản xuất vũ khí hạt nhân. Đổi lại, phía Mỹ và các đối tác sẽ từng bước nới lỏng các biện pháp trừng phạt kinh tế dựa trên những hành động tích cực của Tehran. Một kế hoạch đầy hứa hẹn cũng đã được vạch ra với việc thành lập một quỹ tái thiết và phát triển kinh tế trị giá 300 tỷ USD nhằm giúp Iran phục hồi và phát triển thịnh vượng hơn sau chiến tranh. Ngoài ra, các tài sản đang bị đóng băng của Iran cũng sẽ được giải phóng để phục vụ các mục đích hợp pháp thông qua hệ thống ngân hàng.