Nguy cơ mất hơn 9,3 tỷ đồng tạm ứng tại 2 dự án giao thông ở Lâm Đồng
Hơn 9,3 tỷ đồng do nhà thầu tạm ứng tại 2 dự án giao thông ở Lâm Đồng đã kéo dài hơn 10 năm vẫn chưa thể thu hồi và đứng trước nguy cơ mất trắng.
Quốc lộ 28 đoạn qua hồ thủy điện Đồng Nai 3. Ảnh: Song Việt
Nợ tạm ứng kéo dài hơn 10 năm
Theo Báo cáo số 5912/SXD-KHTC ngày 3/7/2026 của Sở Xây dựng Lâm Đồng, tính đến ngày 30/6/2026, tổng số dư tạm ứng vốn đầu tư công do Sở Xây dựng Lâm Đồng làm chủ đầu tư còn 23,895 tỷ đồng. Riêng tại Dự án Quốc lộ 28 đoạn tránh ngập thủy điện Đồng Nai 3 và 4 trên địa bàn Lâm Đồng (cũ), số dư tạm ứng đến ngày 30/6/2026 còn hơn 1,603 tỷ đồng (gồm gần 290 triệu đồng từ nguồn vốn trái phiếu Chính phủ và hơn 1,314 tỷ đồng từ nguồn vốn Ban Quản lý dự án 6). Khoản nợ này đến nay vẫn chưa thể thu hồi do doanh nghiệp thi công mất khả năng thanh toán, trong khi công tác thi hành án kéo dài nhiều năm chưa đạt kết quả.
Theo Báo cáo số 5912/SXD-KHTC ngày 3/7/2026 của Sở Xây dựng Lâm Đồng, Dự án Xây dựng đường vành đai thành phố Đà Lạt và hạ tầng các khu dân cư hiện còn dư tạm ứng hơn 14,118 tỷ đồng vốn ngân sách địa phương, chủ yếu là kinh phí giải phóng mặt bằng chưa thể hoàn ứng do nhiều trường hợp người dân chưa nhận tiền bồi thường hoặc phát sinh tranh chấp.
Còn tại Dự án xây dựng Quốc lộ 28 đoạn tránh ngập thủy điện Đồng Nai 3 trên địa bàn Đắk Nông (cũ) hiện còn dư nợ tạm ứng lên tới 7,706 tỷ đồng. Trong đó, Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây dựng công trình giao thông 874 còn nợ hơn 4,424 tỷ đồng; Công ty TNHH MTV Xây dựng công trình giao thông 875 nợ hơn 3,281 tỷ đồng.
Đây là phần dư nợ thuộc dự án có tổng mức đầu tư gần 570 tỷ đồng, được khởi công từ năm 2010. Thời điểm triển khai, chủ đầu tư đã tạm ứng từ 20-30% giá trị hợp đồng cho các nhà thầu. Tuy nhiên, do năng lực thi công yếu, chậm tiến độ, nhiều nhà thầu bị cắt giảm khối lượng, dẫn đến tình trạng chiếm dụng vốn tạm ứng kéo dài. Theo kết luận của Thanh tra tỉnh Đắk Nông trước đây, có thời điểm tổng số tiền tạm ứng bị chiếm dụng tại dự án lên tới hơn 17 tỷ đồng.
Nguy cơ mất vốn và trách nhiệm thuộc về ai?
Phần lớn các khoản tạm ứng khó thu hồi đều đã được các chủ đầu tư trước đây khởi kiện ra tòa án. Riêng đối với Dự án Quốc lộ 28 trên địa bàn Đắk Nông (cũ), từ năm 2015, TAND huyện Đắk Glong cũ đã tuyên buộc các doanh nghiệp hoàn trả kinh phí tạm ứng, tiền phạt vi phạm hợp đồng và tiền lãi phát sinh. Tuy nhiên, sau hơn 10 năm, việc thi hành án vẫn chưa đạt kết quả.
Theo Sở Xây dựng Lâm Đồng, nguyên nhân trực tiếp được xác định là nhiều doanh nghiệp nhận tạm ứng hiện đã ngừng hoạt động hoặc không còn tài sản để thi hành án. Qua xác minh của các cơ quan chức năng, Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây dựng công trình giao thông 874 đã ngừng hoạt động, không phát sinh doanh thu trong nhiều năm và không còn tài sản bảo đảm. Tương tự, Công ty TNHH MTV Xây dựng công trình giao thông 875 cũng không còn đủ điều kiện tài chính để thực hiện nghĩa vụ theo bản án.
Thực trạng hàng chục tỷ đồng vốn tạm ứng tồn đọng kéo dài đã đặt ra vấn đề về trách nhiệm của các chủ thể tham gia quản lý dự án. Riêng đối với Dự án Quốc lộ 28 trên địa bàn Đắk Nông (cũ), năm 2014, Thanh tra tỉnh Đắk Nông xác định trách nhiệm thuộc về Ban Quản lý dự án các công trình giao thông tỉnh Đắk Nông (đã giải thể), Sở Giao thông - Vận tải tỉnh Đắk Nông (cũ) và các đơn vị nhà thầu.
UBND tỉnh Lâm Đồng đã chỉ đạo Sở Xây dựng tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các cơ quan thi hành án dân sự, các chủ đầu tư và đơn vị liên quan để đôn đốc thu hồi các khoản tạm ứng vốn đầu tư công còn tồn đọng. Đồng thời, tỉnh yêu cầu rà soát, phân loại cụ thể từng khoản nợ, xác định rõ nguyên nhân, trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan để có giải pháp xử lý phù hợp. Đối với các khoản tạm ứng có nguy cơ mất vốn, các cơ quan chức năng phải tăng cường các biện pháp pháp lý, kịp thời báo cáo, đề xuất phương án xử lý theo quy định.
