6 dấu hiệu cảm biến trục cam sắp hỏng cần chú ý

Cảm biến vị trí trục cam là bộ phận nhỏ nhưng có vai trò quan trọng trong quá trình vận hành của động cơ đốt trong. Khi cảm biến này gửi dữ liệu sai hoặc ngừng hoạt động, xe có thể xuất hiện nhiều dấu hiệu bất thường, từ khó khởi động đến giảm hiệu suất và tăng mức tiêu thụ nhiên liệu.

Trục cam, hoặc các trục cam trên động cơ DOHC, đảm nhiệm việc đồng bộ quá trình đóng mở van nạp và van xả với chuyển động của piston. Bộ phận này phối hợp với trục khuỷu để duy trì chu trình đốt cháy, qua đó giúp động cơ hoạt động ổn định.

Cảm biến vị trí trục cam theo dõi vị trí và chuyển động của trục cam, sau đó gửi dữ liệu về bộ điều khiển điện tử ECU. Từ thông tin này, ECU điều chỉnh thời điểm đánh lửa, phun nhiên liệu, vòng tua máy và một số chức năng liên quan khác.

Dấu hiệu phổ biến đầu tiên là đèn cảnh báo động cơ bật sáng trên bảng đồng hồ. Khi ECU không nhận được dữ liệu chính xác, nhận dữ liệu chập chờn hoặc phát hiện tín hiệu bất thường từ cảm biến, hệ thống chẩn đoán trên xe có thể ghi lại mã lỗi và kích hoạt đèn cảnh báo. Trong nhiều trường hợp, cần dùng máy quét OBDII để đọc mã lỗi, dù một số mẫu xe có thể cho phép kiểm tra mã theo cách khác.

Xe khó khởi động cũng là triệu chứng đáng chú ý. Do ECU dựa vào dữ liệu vị trí trục cam để kiểm soát phun nhiên liệu và thời điểm đánh lửa, cảm biến hỏng có thể khiến quá trình đốt cháy diễn ra sai thời điểm hoặc lượng nhiên liệu đưa vào buồng đốt không phù hợp. Khi đó, động cơ có thể quay nhưng khó nổ, thậm chí không thể khởi động.

Hiệu suất động cơ giảm là một biểu hiện khác thường gặp. Xe có thể tăng tốc kém, nổ không đều, rung giật khi chạy không tải hoặc chết máy. Nguyên nhân là ECU không có dữ liệu ổn định để điều khiển vòng tua, lượng phun nhiên liệu và thời điểm đánh lửa một cách chính xác.

Trong một số trường hợp, cảm biến vị trí trục cam hỏng còn có thể khiến hộp số hoạt động bất thường. Người lái có thể nhận thấy xe sang số giật, sang số chậm, khó vào số hoặc bị đưa vào chế độ giới hạn công suất để bảo vệ động cơ. Tuy vậy, các vấn đề về hộp số có rất nhiều nguyên nhân, nên cần kiểm tra thêm tình trạng và mức dầu hộp số trước khi kết luận.

Cảm biến lỗi cũng có thể khiến xe không đạt kiểm tra khí thải. Tại Mỹ, ít nhất 29 bang yêu cầu kiểm tra khí thải trước khi đăng ký hoặc gia hạn đăng ký xe, trong khi một số bang khác áp dụng quy định này tại từng khu vực. Khi dữ liệu gửi về ECU bị sai lệch, hệ thống nhiên liệu có thể hoạt động kém hiệu quả, khiến nhiên liệu cháy không hết và làm tăng lượng phát thải.

Một dấu hiệu nữa là mức tiêu thụ nhiên liệu tăng rõ rệt. Nếu ECU không kiểm soát chính xác lượng nhiên liệu đưa tới kim phun, quá trình đốt cháy sẽ kém tối ưu và động cơ phải làm việc vất vả hơn. Dù hao xăng có thể xuất phát từ nhiều lỗi khác nhau, người dùng nên đưa xe đi kiểm tra nếu hiện tượng này đi kèm đèn cảnh báo, khó nổ hoặc xe vận hành yếu.

Các triệu chứng của cảm biến vị trí trục cam hỏng có thể trùng với lỗi cảm biến vị trí trục khuỷu hoặc các hư hỏng cơ khí khác. Vì vậy, việc chẩn đoán bằng thiết bị chuyên dụng và kiểm tra bởi kỹ thuật viên có kinh nghiệm là cần thiết để tránh thay nhầm phụ tùng và bỏ sót nguyên nhân thật sự.