Đừng để A.I “bào mòn” tư duy
Trí tuệ nhân tạo (A.I) đang phát triển như vũ bão trong đời sống xã hội, tác động trực tiếp đến cách con người học tập, lao động và tư duy. Trong bối cảnh đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trương thí điểm giảng dạy A.I cho học sinh từ tiểu học đến THPT từ tháng 2-2026 là bước đi cần thiết nhằm trang bị năng lực số cho thế hệ tương lai.
Thực tế, thầy và trò các nhà trường đã và đang sử dụng A.I khá phổ biến, song phần lớn mang tính tự phát, thiếu định hướng sư phạm. Nếu giáo dục không vào cuộc sớm, các em sẽ chỉ biết bấm, biết hỏi, biết lấy kết quả nhưng không biết kiểm chứng, không biết giới hạn và không hiểu rõ trách nhiệm bản thân. Nguy hiểm hơn là người học bị "bào mòn" năng lực tư duy nếu A.I "học hộ, làm thay".
|
| Ảnh minh họa: VGP |
Cần khẳng định rõ, tư duy con người mới là cái gốc. A.I có thông minh đến đâu cũng là sản phẩm trí tuệ của con người; nó chỉ là công cụ hỗ trợ, tăng cường năng lực, không phải “đũa thần” thay thế tư duy.
Vì vậy, điều quan trọng không chỉ là dạy A.I mà là dạy A.I như thế nào. Dạy A.I không có nghĩa là nhồi nhét thuật toán hay biến học sinh thành "lập trình viên nhí". Ở bậc tiểu học, các em chỉ cần làm quen với A.I như một khái niệm gần gũi, hiểu máy móc “học” như thế nào, vì sao kết quả của A.I luôn phải kiểm chứng. Lên bậc học cao hơn, nội dung mở rộng dần sang rèn luyện tư duy logic, ý thức đạo đức khi sử dụng A.I, kỹ năng đặt câu hỏi, đánh giá độ tin cậy và vận dụng A.I giải quyết những vấn đề của cuộc sống.
Cũng cần lựa chọn hình thức giảng dạy phù hợp để A.I không trở thành “gánh nặng” trong chương trình học tập. Tách thành môn học độc lập sẽ vướng bài toán về nhân lực nhưng nếu chỉ dừng ở câu lạc bộ sẽ lại rơi vào manh mún... Vì thế, dạy A.I là cần thiết, nhưng dạy thế nào cho đúng mới là vấn đề then chốt. Nội dung này phải nghiên cứu khoa học, thấu đáo trước khi triển khai rộng rãi trong các nhà trường.
