Châu Âu chạy đua phát triển robot AI, lo tụt hậu trước Mỹ và Trung Quốc

Phát biểu tại hội nghị Machina lần đầu tiên tổ chức ở Paris hôm 7/7, ông David Kehr, Chủ tịch bộ phận Robot Hình người của tập đoàn công nghệ Đức Schaeffler Technologies, khẳng định châu Âu vẫn còn cơ hội. "Đừng đánh giá thấp châu Âu", ông nói, dù thừa nhận Mỹ và Trung Quốc hiện đang dẫn đầu nhờ những bước tiến nhanh trong AI.

Schaeffler vốn nổi tiếng với các linh kiện ô tô và công nghiệp, nhưng đầu năm nay đã mở rộng sang lĩnh vực robot thông qua hợp tác với công ty khởi nghiệp Humanoid của Anh. Theo thỏa thuận, Schaeffler sẽ cung cấp các bộ truyền động - những "khớp" và động cơ giúp robot cử động - đồng thời đưa các mô hình AI của Humanoid vào vận hành trong các nhà máy của mình.

Theo ông Kehr, một trong những lợi thế lớn nhất của châu Âu là kinh nghiệm xây dựng các tiêu chuẩn an toàn. Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo các nhà quản lý cần cân bằng giữa việc bảo vệ người dùng và tạo điều kiện cho doanh nghiệp phát triển. Nếu quy định quá nghiêm ngặt, ngành robot của châu Âu có thể bị kìm hãm ngay từ giai đoạn đầu.

Sự chênh lệch giữa châu Âu với các đối thủ cũng được thể hiện ngay tại hội nghị Machina. Phần lớn các diễn giả trên sân khấu chính đến từ các công ty Mỹ, trong khi các doanh nghiệp châu Âu chỉ chiếm số lượng khá khiêm tốn. Ở khu vực triển lãm, nhiều hãng robot nổi tiếng của Trung Quốc như Unitree Robotics và AgiBot cũng thu hút sự chú ý lớn.

Nỗi lo của các doanh nghiệp châu Âu không chỉ nằm ở việc tụt hậu về công nghệ. Nhiều chuyên gia cảnh báo nếu AI vật lý trở thành nền tảng của ngành sản xuất tương lai mà châu Âu không làm chủ được, khu vực này có thể mất thêm nhiều nhà máy và việc làm.

Ông Olivier Scalabre, lãnh đạo của Boston Consulting Group (BCG) tại Pháp, từng cảnh báo rằng tới 40% sản lượng công nghiệp của châu Âu có thể bị đe dọa nếu khu vực không thích ứng với làn sóng AI mới.

Hiệp hội robot châu Âu euRobotics cũng kêu gọi Liên minh châu Âu xây dựng một chiến lược phát triển robot riêng, coi đây là ưu tiên cấp bách để duy trì sức cạnh tranh của ngành công nghiệp.

Theo nhiều lãnh đạo doanh nghiệp tham dự hội nghị, robot có thể tạo ra cuộc cách mạng lớn tương tự như máy tính cá nhân từng làm vào những năm 1980.

Jeff Cardenas, Giám đốc điều hành công ty robot hình người Apptronik của Mỹ, cho rằng robot sẽ xuất hiện trong hầu hết các ngành nghề trong thập kỷ tới, từ sản xuất, logistics, y tế đến dịch vụ.

"Đây sẽ là cuộc chạy đua công nghệ lớn của thời đại chúng ta", ông nói.

Tuy nhiên, để biến điều đó thành hiện thực, ngành robot vẫn phải vượt qua một trở ngại rất lớn: dữ liệu.

Khác với các mô hình AI tạo văn bản chỉ cần dữ liệu ngôn ngữ, robot phải học cách tương tác với thế giới thực. Điều đó đòi hỏi lượng dữ liệu khổng lồ về chuyển động, hình ảnh, lực tác động và môi trường xung quanh.

Ông Steve Xie, Giám đốc điều hành công ty Lightwheel của Trung Quốc, cho biết AI dành cho robot có thể cần lượng dữ liệu lớn gấp khoảng 1.000 lần so với nhiều mô hình ngôn ngữ hiện nay.

Trong khi Tesla có thể thu thập dữ liệu từ hàng triệu chiếc ô tô đang lưu thông, ngành robot chưa có một mạng lưới tương tự. Vì vậy, các công ty đang ngày càng dựa vào mô phỏng bằng máy tính để huấn luyện robot trong môi trường ảo trước khi đưa chúng hoạt động ngoài đời thực.

Dù Mỹ và Trung Quốc đang chiếm ưu thế, nhiều chuyên gia cho rằng cuộc đua vẫn chỉ mới bắt đầu. Việc giải quyết bài toán dữ liệu, giảm chi phí sản xuất và chứng minh hiệu quả kinh tế của robot sẽ quyết định ai là người dẫn đầu trong giai đoạn tiếp theo.

"Đây sẽ là một cuộc đua toàn cầu và tôi tin rằng bất kỳ ai cũng vẫn có cơ hội chiến thắng", ông Jeff Cardenas nhận định.