Vi phạm môi trường: Xử lý không vùng cấm, không ngoại lệ
Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an khuyến cáo, các doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân cần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật về môi trường.
Mọi cơ sở sản xuất, hộ kinh doanh và doanh nghiệp phải nâng cao ý thức chấp hành pháp luật về môi trường. Ảnh: congan.hanoi.gov.vn
Mọi doanh nghiệp, nhà máy, cơ sở sản xuất, hộ kinh doanh khi hoạt động đều phải lập báo cáo đánh giá tác động môi trường hoặc có giấy phép môi trường, đăng ký môi trường theo đúng quy định.
Hiện nay, tình hình tội phạm và vi phạm pháp luật về hành vi gây ô nhiễm môi trường trong hoạt động sản xuất, kinh doanh đối với doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân vẫn diễn biến rất phức tạp.
Quá trình vận hành, nhiều cơ sở đã bỏ qua việc đăng ký môi trường hay lập báo cáo đánh giá tác động. Thay vì đầu tư công nghệ, các tổ chức vi phạm thường cố tình bỏ qua công đoạn xử lý, sử dụng công nghệ lạc hậu và lắp đặt ống ngầm để xả nước thải trực tiếp ra tự nhiên…
Tình trạng đổ trộm rác thải cũng diễn ra ngang nhiên khi doanh nghiệp trộn lẫn chất thải nguy hại với rác công nghiệp thông thường, hoặc lén lút vận chuyển đến các địa bàn vùng sâu, vùng xa để chôn lấp trái quy định.
Đáng chú ý, thủ đoạn gian lận công nghệ đang được tội phạm sử dụng ngày càng nhiều. Một số cơ sở đã bơm nước sạch vào bồn cảm biến, can thiệp cài đặt kết quả mặc định vào hệ thống máy tính nhằm làm sai lệch thông số quan trắc tự động, từ đó truyền dữ liệu khống về cơ quan quản lý Nhà nước.
Những vi phạm này trực tiếp tàn phá môi trường đất, nước và không khí, làm tăng tỷ lệ mắc các bệnh nan y, ung thư, đồng thời đầu độc nguồn nước sinh hoạt của công nhân và dân cư lân cận.
Xét về kinh tế, ô nhiễm môi trường gây chết hàng loạt cây trồng, vật nuôi, đẩy các hộ sản xuất nông, lâm, thủy sản vào cảnh thiệt hại nặng nề.
Hệ lụy xã hội càng trở nên trầm trọng khi các vụ việc gây bức xúc châm ngòi cho khiếu kiện đông người kéo dài, làm mất an ninh trật tự và ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường đầu tư tại địa phương.
Cùng lúc đó, Nhà nước phải chi hàng tỷ đồng ngân sách để khắc phục sự cố, phục hồi sinh thái nguyên trạng, trong khi bản thân doanh nghiệp vi phạm cũng tự đánh mất uy tín và năng lực cạnh tranh trên thị trường.
Đối diện với tình hình trên, các cơ quan chức năng (Công an, Tài nguyên và Môi trường, Y tế, Nông nghiệp…) cùng chính quyền cơ sở đang tăng cường phối hợp để xử lý các vấn đề môi trường một cách hiệu quả, đồng bộ.
Công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật, thanh tra, kiểm tra, điều tra và xử lý vi phạm được đẩy mạnh thực hiện; đảm bảo nguyên tắc xử lý không có vùng cấm, không có ngoại lệ.
Để phòng tránh các rủi ro pháp lý, Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an khuyến cáo, mọi cơ sở sản xuất, hộ kinh doanh và doanh nghiệp phải nâng cao ý thức chấp hành pháp luật.
Trước khi hoạt động, các đơn vị bắt buộc phải hoàn thiện hồ sơ báo cáo đánh giá tác động hoặc giấy phép môi trường. Toàn bộ nguồn thải trong quá trình sản xuất phải được phân loại, thu gom và xử lý qua công nghệ đạt chuẩn trước khi xả ra môi trường.
Các cá nhân, tổ chức có hành vi xả thải vượt quy chuẩn hoặc chôn lấp chất thải trái phép sẽ phải đối mặt với các chế tài rất nghiêm khắc.
Căn cứ Nghị định số 45/2022/NĐ-CP, tùy theo mức độ vi phạm, người đứng đầu cơ sở sẽ bị áp dụng hình thức phạt hành chính với số tiền rất lớn, bị đình chỉ hoạt động và buộc phải chi trả toàn bộ chi phí khắc phục hậu quả.
Đặc biệt, nếu hành vi xả thải, gây ô nhiễm có đủ yếu tố cấu thành tội phạm, chủ cơ sở sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội “Gây ô nhiễm môi trường” theo quy định tại Điều 235 Bộ luật Hình sự.
