Trung Quốc và EU nỗ lực ngăn cuộc chiến thương mại

Theo China Daily, tại cuộc họp do Bộ trưởng Bộ Thương mại Trung Quốc Vương Văn Đào và Cao ủy Thương mại và An ninh kinh tế của EU Maros Šefčovič đồng chủ trì diễn ra tại Brussels (Bỉ) mới đây, hai bên đã có các cuộc thảo luận toàn diện, sâu sắc, mang tính xây dựng về các vấn đề kinh tế và thương mại song phương.

Bắc Kinh và Brussels đã nhất trí thiết lập một cơ chế giám sát chung để theo dõi tiến độ và bảo đảm thực hiện hiệu quả các lĩnh vực hợp tác. Cơ chế mới này giúp ngăn ngừa những xung đột tiềm tàng thông qua trao đổi song phương và giảm bớt những xung đột hiện có thông qua tham vấn.

Cũng tại cuộc họp, đại diện Trung Quốc và EU đã đồng ý duy trì liên lạc trong 4 lĩnh vực ưu tiên (gồm: Cân bằng thương mại, kiểm soát xuất khẩu, quyền sở hữu trí tuệ và cải cách Tổ chức Thương mại thế giới) và nhất trí tổ chức một cuộc họp cấp bộ trưởng vào mùa thu năm nay. 

Global Times dẫn lời ông Jian Junbo, Giám đốc Trung tâm Quan hệ Trung Quốc-EU thuộc Viện Nghiên cứu Quốc tế Đại học Fudan cho biết: “Cơ chế này cung cấp cho cả hai bên một nền tảng để ngăn ngừa, giải quyết các tranh chấp kinh tế và thương mại, giúp giảm bớt căng thẳng và làm cho quan hệ kinh tế, thương mại song phương ổn định, dễ dự đoán hơn-một bước phát triển khá tích cực”.

China Daily nhận định, quan hệ kinh tế Trung Quốc-EU đang bước vào giai đoạn “tái cân bằng nhạy cảm” và mang tính quyết định. Làn sóng xuất khẩu công nghệ cao của Trung Quốc đã gây ra những lo ngại mang tính hệ thống về quá trình phi công nghiệp hóa ở EU, và Ủy ban châu Âu đã phản ứng bằng cách xây dựng một “bức tường lửa công nghiệp”.

Tuy nhiên, điều này làm nảy sinh một cuộc tranh luận gay gắt trong nội bộ EU, khi một số quốc gia thành viên muốn thiết lập các “bức tường bảo hộ” rộng khắp, trong khi số khác cảnh báo rằng những rào cản cứng rắn như vậy chỉ làm kìm hãm khả năng cạnh tranh của EU và làm chệch hướng quá trình chuyển đổi xanh. Bởi vậy, các cuộc thảo luận giữa Trung Quốc và EU tạo ra một cơ hội quan trọng, giúp thay thế những cạnh tranh gay gắt bằng một khuôn khổ hợp tác “có thể dự đoán”.

“Trong khi các quy tắc rõ ràng, ổn định sẽ tạo động lực chung cho tăng trưởng kinh tế và đổi mới thì việc an ninh hóa quá mức chỉ khiến cả hai bên phải trả giá cao hơn cho sự hợp tác trong tương lai”, China Daily nhận định.

Là hai nền kinh tế lớn thứ hai và thứ ba thế giới, Trung Quốc và EU cùng nhau chiếm khoảng 1/3 GDP danh nghĩa toàn cầu và 30% thương mại toàn cầu. Trung Quốc là nhà cung cấp chính các nguyên liệu công nghiệp thô và hàng hóa trung gian cho EU. Năm 2025, EU ghi nhận thặng dư khoảng 21,3 tỷ euro (24,53 tỷ USD) trong thương mại dịch vụ với Trung Quốc. Trong bối cảnh đó, việc tăng cường tính ổn định trong mối quan hệ song phương là vô cùng quan trọng, không chỉ đối với hai nền kinh tế mà còn đối với khả năng phục hồi của chuỗi giá trị toàn cầu.

Hơn hai thập kỷ qua, quan hệ Trung Quốc-EU đã phát triển vượt ra ngoài phạm vi trao đổi hàng hóa đơn thuần, hướng tới sự hội nhập công nghiệp sâu rộng. Trong các lĩnh vực như ô tô, máy móc và hóa chất, các công ty của EU tiếp tục mở rộng chiến lược "Sản xuất tại Trung Quốc, phục vụ Trung Quốc", tận dụng lợi thế từ chuỗi cung ứng tiên tiến và đà đổi mới của Trung Quốc. Những thế mạnh của Trung Quốc trong lĩnh vực xe điện, pin lithium và quang điện đã trở thành động lực hiệu quả về chi phí cho quá trình chuyển đổi xanh của EU.

Trong báo cáo "Tương lai của năng lực cạnh tranh châu Âu", cựu Chủ tịch Ngân hàng Trung ương châu Âu Mario Draghi lưu ý, việc tận dụng chuỗi cung ứng của Trung Quốc “là con đường nhanh nhất và rẻ nhất” để khử carbon, mặc dù điều này đặt ra những thách thức cạnh tranh đối với các ngành công nghiệp châu Âu.

Ở chiều ngược lại, quá trình chuyển đổi xanh của EU mang lại những cơ hội đáng kể cho các doanh nghiệp năng lượng mới của Trung Quốc. Đầu tư của Trung Quốc vào EU đạt 10 tỷ euro vào năm 2024, tăng 47% so với năm trước đó và chiếm hơn 1/2 tổng đầu tư của Trung Quốc vào các nền kinh tế có thu nhập cao.