Tổng thống Mỹ tăng thuế quan toàn cầu từ 10% lên 15%

"Với tư cách là Tổng thống Hoa Kỳ, tôi sẽ ngay lập tức nâng mức thuế quan toàn cầu 10% đối với các quốc gia, trong đó nhiều quốc gia đã 'lừa đảo' Hoa Kỳ trong nhiều thập kỷ mà không bị trừng phạt (cho đến khi tôi lên nắm quyền!), lên mức 15%, mức thuế được cho phép và đã được kiểm chứng hợp pháp", ông viết trong một bài đăng trên Truth Social.

15% và có thể nhiều hơn nữa

Động thái này diễn ra chưa đầy 24 giờ sau khi ông Trump tuyên bố áp thuế 10% đối với toàn cầu vào thứ Sáu, nhằm phản ứng lại phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ. Phán quyết cho rằng Tổng thống Mỹ đã vượt quá thẩm quyền khi áp đặt một loạt mức thuế cao hơn theo luật khẩn cấp kinh tế.

Các mức thuế mới của ông Trump dựa trên một đạo luật riêng biệt, được gọi là Điều 122, cho phép áp thuế lên đến 15%, nhưng cần sự chấp thuận của Quốc hội Mỹ để gia hạn sau 150 ngày. Chưa có tổng thống Mỹ nào trước đây viện dẫn Điều 122, và việc sử dụng nó có thể dẫn đến những thách thức pháp lý tiếp theo.

Trong một bài đăng trên mạng xã hội hôm thứ Bảy, Tổng thống Trump cho biết ông sẽ sử dụng khoảng thời gian 150 ngày để xem xét việc ban hành các loại thuế quan "hợp pháp" khác. Chính quyền Mỹ dự định dựa vào hai đạo luật khác cho phép áp thuế nhập khẩu đối với các sản phẩm hoặc quốc gia cụ thể dựa trên các cuộc điều tra về an ninh quốc gia hoặc các hành vi thương mại không công bằng.

Theo Nhà Trắng, thuế quan theo Điều 122 bao gồm các trường hợp miễn trừ đối với một số sản phẩm nhất định, bao gồm khoáng sản, kim loại và sản phẩm năng lượng thiết yếu.

Trước đó, phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ, do Chánh án John Roberts soạn thảo, kết luận rằng đạo luật mà ông Trump đã sử dụng cho hầu hết các mức thuế quan của mình, Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế, không trao cho Tổng thống Mỹ những quyền lực mà ông tuyên bố.

Ông Trump đã phản ứng dữ dội trước phán quyết, gọi các thẩm phán là "những kẻ ngốc" và đặc biệt mô tả các chánh án là "nỗi xấu hổ", đồng thời thề sẽ tiếp tục cuộc chiến thương mại toàn cầu của mình.

Một số lãnh đạo nước ngoài đã hoan nghênh quyết định này. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron hôm thứ Bảy cho biết phán quyết cho thấy việc các nền dân chủ có những đối trọng với quyền lực và pháp quyền là điều tốt.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz cho biết ông hy vọng quyết định này sẽ giảm bớt gánh nặng cho các công ty Đức. Ông nói rằng ông sẽ tận dụng chuyến đi sắp tới đến Mỹ để nhắc lại rằng "thuế quan gây hại cho tất cả mọi người".

Mức thuế quan "đối ứng" vẫn có thể giữ nguyên

Sau phán quyết của tòa án, đại diện thương mại của ông Trump, Jamieson Greer, nói với Fox News hôm thứ Sáu rằng các quốc gia vẫn sẽ phải tôn trọng các thỏa thuận thương mại đã ký với Mỹ liên quan đến thuế quan "đối ứng", ngay cả khi chúng có mức thuế cao hơn mức thuế 15% mà ông Trump vừa công bố theo Mục 122.

Ông Greer cho biết, ví dụ như hàng xuất khẩu sang Mỹ từ các nước như Malaysia và Campuchia sẽ tiếp tục bị đánh thuế theo mức thuế suất đã thỏa thuận là 19%, mặc dù mức thuế suất chung thấp hơn.

Trưởng đoàn đàm phán của Indonesia về thuế quan đối với hàng hóa Mỹ, Airlangga Hartarto, cho biết thỏa thuận thương mại giữa hai nước, trong đó quy định mức thuế 19% đối với hàng hóa Mỹ, được ký kết hôm thứ Sáu, vẫn có hiệu lực bất chấp phán quyết của tòa án.

Tuy nhiên, phán quyết này có thể là tin tốt cho các quốc gia như Brazil, quốc gia chưa đàm phán được thỏa thuận thương mại với Washington để giảm mức thuế quan 40% nhưng giờ đây có thể được hưởng mức thuế quan giảm xuống còn 15%, ít nhất là tạm thời.