Tổng Bí thư: Quốc hội quyết định cho hiện tại, nhưng chịu trách nhiệm trước tương lai
Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh, mỗi quyết sách của Quốc hội phải được đặt trong tổng thể chiến lược phát triển quốc gia, trong bối cảnh quốc tế biến động nhanh chóng, trong yêu cầu bảo đảm độc lập, tự chủ, an ninh, an toàn và phát triển bền vững.
Tại phiên khai mạc kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI sáng 6/4, Tổng Bí thư Tô Lâm có bài phát biểu quan trọng, gợi mở và định hướng nhiều nội dung về vai trò của Quốc hội trong khóa mới.
Theo Tổng Bí thư Tô Lâm, kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, mở đầu cho một nhiệm kỳ mới của cơ quan đại biểu cao nhất của Nhân dân, cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất của nước ta.
Tổng Bí thư Tô Lâm. Ảnh: P.Thắng
“Đây là kỳ họp kiện toàn tổ chức bộ máy Nhà nước theo Hiến pháp; đồng thời là kỳ họp tập trung thể chế hóa Nghị quyết Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, tạo nền tảng pháp lý, thể chế và động lực chính sách để đất nước bước vào thời kỳ phát triển mới”, Tổng Bí thư nói.
Ông nhấn mạnh Quốc hội là nơi kết tinh ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của Nhân dân; nơi quyết định những vấn đề lớn của đất nước và là nơi chuyển hóa chủ trương của Đảng thành pháp luật, chính sách và sức mạnh tổ chức thực tiễn.
“Mỗi đại biểu Quốc hội phải luôn ý thức sâu sắc rằng mình không chỉ đại diện cho đơn vị bầu cử, không chỉ mang theo lá phiếu tín nhiệm của cử tri, mà còn gánh trên vai trách nhiệm đối với vận mệnh quốc gia, đối với niềm tin của Nhân dân, đối với tương lai của các thế hệ mai sau”, theo Tổng Bí thư Tô Lâm.
Với Quốc hội khóa XVI, Tổng Bí thư định hướng thực hiện 4 nhiệm vụ lớn.
Thứ nhất là đổi mới mạnh mẽ công tác lập pháp, xây dựng bằng được một hệ thống pháp luật hiện đại, thống nhất, ổn định, khả thi và kiến tạo phát triển.
Theo Tổng Bí thư, hệ thống pháp luật phải thực sự trở thành nền tảng thể chế của phát triển, là công cụ để bảo vệ quyền con người, quyền công dân, là động lực thúc đẩy đổi mới sáng tạo, giải phóng lực lượng sản xuất, khai mở những không gian phát triển mới cho đất nước.
Lãnh đạo Đảng, Nhà nước và các đại biểu tại phiên khai mạc kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI. Ảnh: P.Thắng
Nêu thực tế pháp luật còn chồng chéo, thiếu liên thông, Tổng Bí thư lưu ý Quốc hội cần chỉ đạo rà soát tổng thể hệ thống pháp luật, hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật quốc gia, kiên quyết khắc phục tình trạng “luật bó”, chồng lấn, đẩy trách nhiệm cho văn bản dưới luật.
Đặc biệt, theo Tổng Bí thư, phải đổi mới căn bản tư duy xây dựng pháp luật theo hướng kiến tạo phát triển.
“Pháp luật không chỉ để quản lý cái đã có, mà còn phải mở đường cho cái mới; không chỉ điều chỉnh thực tiễn hiện hữu, mà còn phải kiến tạo tương lai. Luật không chỉ mở đường mà còn phải sửa đường”, Tổng Bí thư nêu quan điểm.
Với những vấn đề mới, những lĩnh vực mới, những mô hình mới, những lực lượng sản xuất mới, Tổng Bí thư đề nghị có cách tiếp cận phù hợp, mạnh dạn thí điểm, có kiểm soát, tạo dư địa cho đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
“Mỗi đạo luật phải xuất phát từ lợi ích quốc gia - dân tộc, từ lợi ích chính đáng của Nhân dân; kiên quyết phòng, chống lợi ích nhóm, lợi ích cục bộ, mọi tác động tiêu cực làm méo mó chính sách”, Tổng Bí thư định hướng phải chuyển mạnh từ tư duy “làm luật cho đủ” sang tư duy “làm luật để phát triển”; từ “pháp luật tốt trên giấy” sang “pháp luật tốt trong cuộc sống”
Nhiệm vụ thứ hai, theo Tổng Bí thư, là nâng tầm giám sát tối cao của Quốc hội theo hướng thực chất, sắc bén, đi đến cùng trách nhiệm và kết quả.
“Giám sát là một quyền năng rất quan trọng của Quốc hội nhưng không thể dừng ở phát hiện hạn chế hay nêu ra khuyết điểm. Giám sát phải thực sự trở thành công cụ nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị quốc gia; phải góp phần sửa cho đúng, làm cho tốt hơn, tháo gỡ được điểm nghẽn, cảnh báo sớm được rủi ro, thúc đẩy được hành động”, Tổng Bí thư gợi mở.
Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh Quốc hội quyết định cho hiện tại, nhưng phải chịu trách nhiệm trước tương lai. Ảnh: P.Thắng
Cùng với đó, mỗi nội dung giám sát phải gắn với trách nhiệm cụ thể, thời hạn cụ thể, sản phẩm cụ thể, kết quả cụ thể; giám sát dựa trên dữ liệu, bằng chứng, chỉ số định lượng và so sánh rõ ràng giữa mục tiêu đặt ra với kết quả đạt được.
Thứ ba, Tổng Bí thư đề nghị Quốc hội nâng cao bản lĩnh và tầm nhìn khi quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước; quyết định phải đúng, trúng, kịp thời, vì lợi ích lâu dài của quốc gia.
“Bước vào giai đoạn phát triển có tính bước ngoặt lịch sử, đất nước đòi hỏi Quốc hội không chỉ quyết định đúng, mà phải quyết định trúng và kịp thời; bởi chậm một quyết sách có thể làm lỡ một thời cơ chiến lược”, theo lời Tổng Bí thư.
Ông đồng thời lưu ý mỗi quyết sách lớn đều gắn với lợi ích quốc gia, dân tộc nên phải được xem xét thận trọng, nhưng tuyệt đối không để sự chậm trễ trở thành điểm nghẽn của phát triển.
Mỗi quyết sách của Quốc hội phải được đặt trong tổng thể chiến lược phát triển quốc gia, trong bối cảnh quốc tế biến động nhanh chóng, trong yêu cầu bảo đảm độc lập, tự chủ, an ninh, an toàn và phát triển bền vững. Quốc hội quyết định cho hiện tại, nhưng phải chịu trách nhiệm trước tương lai, theo Tổng Bí thư.
“Đó là bản lĩnh chính trị, là tầm nhìn chiến lược, là trí tuệ lập pháp và là chiều sâu của một cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất”, Tổng Bí thư nhấn mạnh.
Nhiệm vụ thứ tư Tổng Bí thư đề cập là tiếp tục đổi mới tổ chức và phương thức hoạt động của Quốc hội theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp, gần dân, sát thực tiễn và phản ứng chính sách nhanh hơn.
Toàn cảnh phiên khai mạc kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI. Ảnh: P.Thắng
Trong một thế giới biến động không ngừng, Tổng Bí thư cho rằng Quốc hội không thể vận hành theo nhịp độ cũ, cách thức cũ.
“Quốc hội phải có năng lực thích ứng nhanh hơn, phản ứng chính sách kịp thời hơn, quyết định vấn đề nhanh hơn nhưng vẫn chặt chẽ, đúng đắn”, Tổng Bí thư nêu rõ và đề nghị tiếp tục nghiên cứu tăng hợp lý số kỳ họp, đa dạng hóa và linh hoạt hóa các hình thức hoạt động của Quốc hội và các cơ quan của Quốc hội.
Cùng với đó, Tổng Bí thư định hướng tiếp tục nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động của từng đại biểu Quốc hội, đặc biệt là đại biểu chuyên trách, làm sao để mỗi đại biểu vừa có bản lĩnh chính trị, vừa có trình độ chuyên môn, vừa có năng lực phản biện, vừa có khả năng truyền tải trung thực tiếng nói của Nhân dân đến nghị trường.
Đứng trước vận hội mới mang tính lịch sử của dân tộc, Tổng Bí thư tin tưởng Quốc hội khóa XVI nhất định sẽ hoàn thành xuất sắc trọng trách mà Đảng, Nhà nước và Nhân dân giao phó; góp phần cùng toàn Đảng, toàn dân, toàn quân hiện thực hóa khát vọng xây dựng một nước Việt Nam hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội.
