Thương vụ nêu giải pháp để hàng Việt thâm nhập sâu vào chuỗi cung ứng Nhật Bản
Ông Tạ Đức Minh - Tham tán thương mại, Thương vụ Việt Nam tại Nhật Bản chỉ ra dư địa, điểm nghẽn và chiến lược giúp doanh nghiệp Việt Nam thâm nhập vào chuỗi cung ứng khắt khe này.
Phóng viên Báo Công Thương đã có cuộc trao đổi với ông Tạ Đức Minh xung quanh tiềm năng, thách thức cũng như các giải pháp chiến lược nhằm thúc đẩy hợp tác kinh tế, thương mại giữa hai nước bên lề Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam - Nhật Bản 2026 do Bộ Công Thương tổ chức mới đây, tại Hà Nội.
Ông Tạ Đức Minh - đại diện Thương vụ Việt Nam tại Nhật Bản. Ảnh: NVCC.
Tiềm năng từ nông sản, công nghiệp hỗ trợ và chuyển đổi xanh
- Thưa ông, Nhật Bản đang là một trong những thị trường xuất khẩu quan trọng của Việt Nam, với kim ngạch xuất khẩu 6 tháng đầu năm 2026 tăng hơn 15% so với cùng kỳ năm trước. Từ thực tiễn theo dõi thị trường, Thương vụ đánh giá đâu là những nhóm hàng và lĩnh vực đang có dư địa tăng trưởng lớn nhất tại Nhật Bản trong thời gian tới?
Ông Tạ Đức Minh: Tôi cho rằng, dư địa lớn nhất hiện nay nằm ở ba nhóm.
Thứ nhất, nông sản, thực phẩm và thực phẩm chế biến, đặc biệt là cà phê, gạo, trái cây và rau quả chế biến, thủy sản, gia vị, bánh kẹo và các sản phẩm có giá trị gia tăng cao.
Thứ hai, công nghiệp hỗ trợ, linh kiện, điện tử, máy móc và các sản phẩm phục vụ chuỗi cung ứng của doanh nghiệp Nhật Bản.
Thứ ba, những lĩnh vực gắn với chuyển đổi xanh, công nghệ, logistics, thương mại điện tử và các giải pháp phục vụ xã hội Nhật Bản đang già hóa.
Điểm tôi muốn nhấn mạnh là thị trường Nhật Bản không chỉ có cơ hội ở bán một sản phẩm, mà lớn hơn là cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng và hệ sinh thái kinh doanh của Nhật Bản.
Điểm nghẽn và yêu cầu thay đổi tư duy của doanh nghiệp Việt
- Người tiêu dùng và hệ thống phân phối Nhật Bản có yêu cầu rất cao về chất lượng, an toàn, truy xuất nguồn gốc và tính ổn định của nguồn cung. Theo thương vụ, điểm nghẽn lớn nhất hiện nay khiến nhiều sản phẩm Việt Nam chưa thể thâm nhập sâu vào hệ thống phân phối Nhật Bản là gì và doanh nghiệp cần thay đổi như thế nào?
Ông Tạ Đức Minh: Theo tôi, điểm nghẽn lớn nhất không còn đơn thuần là giá, mà là khả năng đáp ứng ổn định và lâu dài các tiêu chuẩn của thị trường Nhật Bản.
Một doanh nghiệp có thể có sản phẩm rất tốt, nhưng nếu chất lượng giữa các lô hàng không ổn định, truy xuất nguồn gốc chưa đầy đủ, hồ sơ chưa chuẩn hoặc không bảo đảm được sản lượng quanh năm thì rất khó trở thành nhà cung cấp lâu dài cho doanh nghiệp Nhật.
Vì vậy, doanh nghiệp Việt Nam cần thay đổi từ tư duy “có hàng để xuất khẩu” sang “xây dựng một hệ thống sản xuất đáp ứng yêu cầu của khách hàng Nhật”.
Điều đó bao gồm kiểm soát nguyên liệu từ vùng sản xuất, tiêu chuẩn an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc, bao bì, nhãn mác, kiểm soát dư lượng và đặc biệt là tính ổn định của chất lượng và nguồn cung.
Thị trường Nhật Bản không thiếu người mua; vấn đề là doanh nghiệp Việt Nam phải chứng minh được mình là một nhà cung cấp đáng tin cậy.
Kỳ vọng từ Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam - Nhật Bản 2026
Ông Tạ Đức Minh nhấn mạnh: "Chúng tôi muốn chuyển trọng tâm từ xúc tiến xuất khẩu đơn thuần sang kết nối chuỗi cung ứng". Ảnh: NVCC.
- Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam - Nhật Bản 2026 do Bộ Công Thương tổ chức đầu tháng 9/2026 quy tụ hơn 50 doanh nghiệp Nhật Bản cùng cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam để kết nối trực tiếp. Thương vụ kỳ vọng những kết quả cụ thể nào từ hoạt động kết nối lần này, đặc biệt trong việc đưa doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng, hệ thống phân phối và mạng lưới đối tác Nhật Bản?
Ông Tạ Đức Minh: Chúng tôi không kỳ vọng diễn đàn chỉ dừng lại ở việc gặp gỡ và trao đổi danh thiếp. Điều thương vụ mong muốn là sau diễn đàn sẽ hình thành được những kết nối có địa chỉ và có kết quả cụ thể: doanh nghiệp Nhật Bản tìm được nhà cung cấp phù hợp tại Việt Nam; doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận được nhà nhập khẩu, nhà phân phối và đối tác công nghiệp của Nhật Bản; từ đó tiến tới đơn hàng, hợp đồng và hợp tác đầu tư lâu dài. Đặc biệt, chúng tôi muốn chuyển trọng tâm từ xúc tiến xuất khẩu đơn thuần sang kết nối chuỗi cung ứng.
Bởi Nhật Bản có thế mạnh về công nghệ, quản trị, tiêu chuẩn và mạng lưới phân phối; Việt Nam có lợi thế về năng lực sản xuất, nguồn nguyên liệu và lực lượng doanh nghiệp ngày càng lớn. Nếu kết hợp được hai thế mạnh này, giá trị tạo ra sẽ lớn hơn rất nhiều so với việc chỉ mua - bán hàng hóa.
Định hướng xúc tiến thương mại và xây dựng vị thế hàng Việt
- Thời gian tới, Thương vụ Việt Nam tại Nhật Bản sẽ tập trung vào những giải pháp xúc tiến thương mại nào để không chỉ giúp hàng Việt xuất khẩu được vào thị trường Nhật Bản mà còn xây dựng thương hiệu, mở rộng thị phần và phát triển bền vững tại thị trường này, thưa ông?
Ông Tạ Đức Minh: Thời gian tới, tôi cho rằng xúc tiến thương mại phải chuyển mạnh từ “đưa hàng sang Nhật” sang “xây dựng vị thế của hàng Việt tại Nhật Bản”. Thương vụ sẽ tập trung vào bốn hướng.
Một là, hỗ trợ doanh nghiệp hiểu sâu hơn về tiêu chuẩn, quy định và xu hướng tiêu dùng của Nhật Bản ngay từ khâu sản xuất.
Hai là, tăng cường kết nối trực tiếp với nhà nhập khẩu, hệ thống phân phối, doanh nghiệp công nghiệp và các hiệp hội của Nhật Bản.
Ba là, đẩy mạnh xúc tiến thông qua các hội chợ chuyên ngành, thương mại điện tử và các chương trình kết nối theo từng nhóm sản phẩm, thay vì xúc tiến dàn trải.
Bốn là, chú trọng xây dựng thương hiệu và câu chuyện của sản phẩm Việt Nam, đặc biệt đối với những sản phẩm có lợi thế về chất lượng, nguồn gốc, tính bền vững và giá trị văn hóa.
Mục tiêu cuối cùng của chúng tôi không chỉ là tăng kim ngạch xuất khẩu, mà là để người tiêu dùng và doanh nghiệp Nhật Bản nhận diện được thương hiệu Việt Nam và tin tưởng hàng Việt Nam. Tôi tin rằng, khi đã có chất lượng - uy tín - thương hiệu và quan hệ hợp tác lâu dài, thị phần tại Nhật Bản sẽ tăng một cách bền vững.
Nhật Bản là một thị trường khó, nhưng chính vì khó nên nếu doanh nghiệp Việt Nam chinh phục được thị trường Nhật Bản thì uy tín và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp cũng được nâng lên ở nhiều thị trường khác.
- Xin cảm ơn ông!
Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam - Nhật Bản 2026 do Bộ Công Thương tổ chức đầu tháng 9/2026 đánh dấu bước tiến chiến lược trong quan hệ hợp tác kinh tế song phương khi các hoạt động xúc tiến thương mại chuyển dịch từ xuất khẩu đơn thuần sang kết nối chuỗi cung ứng toàn diện. Mặc dù thị trường Nhật Bản đòi hỏi tiêu chuẩn khắt khe về chất lượng, tính ổn định và truy xuất nguồn gốc, nhưng đây cũng là động lực thúc đẩy doanh nghiệp Việt Nam nâng cao nội lực, chuẩn hóa sản xuất và xây dựng uy tín vững chắc. Với sự đồng hành sát sao từ Thương vụ Việt Nam tại Nhật Bản cùng tiềm năng lớn trong các lĩnh vực nông sản, công nghiệp hỗ trợ và chuyển đổi xanh, cộng đồng doanh nghiệp hai nước được kỳ vọng sẽ tạo ra những đột phá mạnh mẽ, gia tăng thị phần và phát triển bền vững trong giai đoạn tới.
