Thò Mí Xá – Bí thư người Mông gieo niềm tin trên miền đá núi

Giúp bà con có sinh kế

Gia đình anh Vừ Mí Dế ở thôn Cán Chu Phìn từng thuộc diện hộ nghèo, sống trong ngôi nhà tạm, thiếu ăn, thiếu mặc. Được Nhà nước hỗ trợ 15 triệu đồng nuôi bò vỗ béo, anh có vốn nhưng chưa biết cách chăn nuôi hiệu quả. Bí thư Chi bộ Thò Mí Xá đã đến tận nhà động viên, hướng dẫn anh từ làm chuồng, trồng cỏ đến chăm sóc, phòng bệnh cho đàn bò.

Nhờ được chỉ dẫn, anh Dế từng bước nắm được kỹ thuật, mua bò gầy về nuôi vỗ béo, mỗi năm xuất bán từ một đến hai lứa, rồi phát triển thêm đàn bò sinh sản. Kinh tế dần ổn định, gia đình có thêm điều kiện xây ngôi nhà kiên cố, thay cho ngôi nhà tạm trước đây.

Thò Mí Xá hướng dẫn anh Vừ Mí Dế kỹ thuật chăm sóc, phát triển đàn bò, tạo sinh kế ổn định cho gia đình.

“Ban đầu, gia đình tôi chưa có kinh nghiệm nên rất lo chăn nuôi không hiệu quả. Nhờ anh Xá thường xuyên động viên, hướng dẫn kỹ thuật, gia đình tôi đã có thêm sinh kế, cuộc sống ngày càng ổn định”, anh Dế chia sẻ.

Nỗi lo của anh Dế cũng là điều Thò Mí Xá từng trải qua. Sinh năm 1990 trong một gia đình khó khăn ở Cán Chu Phìn, anh bắt đầu gây dựng kinh tế khi gia đình chỉ có một con bò sinh sản. Muốn phát triển chăn nuôi, anh vay Ngân hàng Chính sách xã hội 50 triệu đồng mua thêm bò, học kỹ thuật chăm sóc, phòng bệnh. Bò đẻ, anh nuôi bê lớn rồi bán, dành tiền tiếp tục phát triển đàn vật nuôi.

Từng bước tích lũy từ chăn nuôi, Thò Mí Xá dần nhận thầu xây dựng nhà ở trong xã và các địa bàn lân cận. Hiện gia đình anh duy trì đàn bò 5 con; công việc xây dựng tạo việc làm cho 8 lao động địa phương, với mức thu nhập từ 10 đến 15 triệu đồng/người/tháng. Từ chăn nuôi và nhận thầu xây dựng, sau khi trừ chi phí, mỗi năm gia đình có thu nhập khoảng 200 đến 300 triệu đồng.

Năm 2011, Thò Mí Xá được kết nạp vào Đảng. Năm 2017, ở tuổi 27, anh được bầu làm Bí thư Chi bộ thôn Cán Chu Phìn, khi đó có 13 đảng viên. Thôn còn nhiều khó khăn, sản xuất manh mún, thu nhập bấp bênh, giao thông không thuận lợi, nhiều gia đình chưa có nhà ở kiên cố. Những điều bà con trăn trở được Chi bộ lựa chọn để bàn, đưa vào nghị quyết và tổ chức thực hiện.

Anh Thò Mí Xá chăm sóc đàn bò của gia đình tại thôn Cán Chu Phìn, xã Khâu Vai, tỉnh Tuyên Quang.

Từ kinh nghiệm của gia đình, Thò Mí Xá nhận thấy chăn nuôi bò phù hợp với điều kiện địa phương. Anh cùng các đảng viên đến từng nhà vận động, hướng dẫn bà con chuẩn bị chuồng trại, trồng cỏ và dự trữ thức ăn; phối hợp với cán bộ chuyên môn tháo gỡ khó khăn trong quá trình chăn nuôi.

Theo Thò Mí Xá, người dân thiếu kinh nghiệm thường lo làm không hiệu quả, nhất là khi phải vay vốn đầu tư. Bản thân từng gây dựng đàn bò từ khoản vay ngân hàng, anh hiểu sự cần thiết của việc hướng dẫn cụ thể, giúp bà con biết cách chăm sóc và phòng bệnh cho vật nuôi. Những kinh nghiệm tích lũy được, anh chia sẻ để các gia đình cùng áp dụng.

Với sự hỗ trợ từ các chương trình, cùng việc tuyên truyền, vận động và hướng dẫn tại cơ sở, đến nay có 77 hộ tham gia chăn nuôi bò theo hướng hàng hóa và sinh sản. Câu chuyện của anh Dế là một trong những kết quả từ sự kết hợp giữa nguồn vốn hỗ trợ, nỗ lực của gia đình và sự đồng hành của cán bộ, đảng viên trong thôn.

Thông qua các buổi sinh hoạt chi bộ, Bí thư Thò Mí Xá cùng đảng viên bàn giải pháp phát triển sinh kế, vận động bà con thay đổi nếp nghĩ, cách làm.

Kiên trì để bà con hiểu, tin và làm theo

Giúp dân có thêm thu nhập, Bí thư Thò Mí Xá còn cùng các đảng viên vận động bà con bớt những khoản chi tốn kém bởi tập quán cũ. Đây là công việc khó, bởi nhiều nếp nghĩ, cách làm đã tồn tại qua nhiều thế hệ.

Trước đây, các gia đình trong thôn tổ chức tang lễ kéo dài từ 5 đến 7 ngày, giết mổ nhiều gia súc, không đưa người mất vào áo quan. Việc thách cưới cao, cúng bái nhiều lần trong năm khiến nhiều gia đình thêm gánh nặng. Tảo hôn cũng là vấn đề cần kiên trì vận động, ngăn ngừa.

Lãnh đạo xã Khâu Vai cùng anh Thò Mí Xá thăm, nắm tình hình chăn nuôi của các hộ dân thôn Cán Chu Phìn.

Thực hiện Nghị quyết số 27 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Hà Giang trước đây về xóa bỏ hủ tục, xây dựng nếp sống văn minh, Thò Mí Xá cùng các đảng viên kết hợp tuyên truyền tại các cuộc họp thôn với việc đến từng hộ gia đình vận động.

Trao đổi bằng tiếng Mông, anh tận tình giải thích việc tang kéo dài, giết mổ nhiều gia súc sẽ tốn kém ra sao, ảnh hưởng thế nào đến kinh tế gia đình; việc không đưa người mất vào áo quan không bảo đảm vệ sinh. Anh vận động bà con rút ngắn thời gian tang lễ, giảm giết mổ gia súc, giữ gìn phong tục tốt đẹp và thay đổi những tập quán không còn phù hợp.

Cùng với đó, anh giải thích để các gia đình hiểu sự cần thiết của việc cho con em đến trường, những hệ lụy của tảo hôn đối với sức khỏe và tương lai của con trẻ.

“Muốn bà con thay đổi thì đảng viên, gia đình và dòng họ mình phải làm trước. Chỉ khi có người thật, việc thật và kết quả cụ thể, người dân mới tin và làm theo”, anh Xá chia sẻ.

Anh Thò Mí Xá (bên trái), một trong 96 bí thư chi bộ xuất sắc trong toàn Đảng, được tuyên dương năm 2026.

Qua quá trình vận động, thời gian tổ chức việc tang được rút xuống khoảng 2 ngày. Gia đình ông Thò Chá Mua trước đây tổ chức cúng bái từ 9 đến 10 lần mỗi năm, nay giảm còn một đến hai lần, bớt những nghi lễ tốn kém.

“Những điều không hay, không còn phù hợp thì gia đình tôi bỏ. Nhờ thế, chúng tôi có thêm thời gian và điều kiện để làm ăn, phát triển kinh tế”, ông Mua chia sẻ.

Sự đồng thuận của người dân còn thể hiện trong việc làm đường, xóa nhà tạm. Bí thư Thò Mí Xá cùng Chi bộ vận động người có đất hiến đất, người có sức góp ngày công, gia đình có điều kiện hỗ trợ vật liệu. Từ các nguồn hỗ trợ và sự chung sức của bà con, 8 km đường giao thông nông thôn được mở mới, bê tông hóa; 25 ngôi nhà tạm, nhà dột nát được thay bằng nhà kiên cố.

Đồng chí Ngô Mạnh Cường, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân xã Khâu Vai, đánh giá: “Thò Mí Xá là cán bộ trẻ, gương mẫu, có uy tín, luôn gần dân và biết lựa chọn những việc thiết thực để vận động nhân dân. Kết quả ở Cán Chu Phìn cho thấy khi cán bộ, đảng viên nói đi đôi với làm, người dân sẽ tin tưởng, đồng thuận”.

Năm 2024, Thò Mí Xá được Thủ tướng Chính phủ tặng Bằng khen về thành tích tiêu biểu trong học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh. Năm 2026, anh được tuyên dương là một trong 96 bí thư chi bộ xuất sắc trong toàn Đảng, được Ban Tổ chức Trung ương tặng Bằng khen.

Một góc thôn Cán Chu Phìn, xã Khâu Vai, tỉnh Tuyên Quang hôm nay, nơi đồng bào Mông đang từng bước vươn lên trên miền đá núi.

Sau sắp xếp, sáp nhập, thôn Cán Chu Phìn có 282 hộ với hơn 1.500 nhân khẩu. Đảm nhiệm cương vị Trưởng thôn trên địa bàn rộng hơn, Thò Mí Xá tiếp tục phát huy kinh nghiệm từ những năm làm Bí thư Chi bộ, lắng nghe và cùng bà con tháo gỡ khó khăn.

Ở Cán Chu Phìn, dấu ấn rõ nhất không chỉ là những ngôi nhà kiên cố, những tuyến đường rộng mở hay sinh kế mới, mà còn ở cách nghĩ, cách làm của bà con. Từ chỗ chủ yếu dựa vào cây ngô, nương rẫy, đồng bào Mông nơi miền đá nay đã chủ động phát triển chăn nuôi, tìm hướng vươn lên. Đó cũng là thước đo của người cán bộ cơ sở: gần dân, hiểu dân, làm những việc dân cần để dân tin và cùng chung sức xây dựng quê hương.