Quảng Ninh cải cách thể chế, tinh gọn bộ máy, tăng hiệu quả chính quyền 2 cấp
Trong quá trình triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Quảng Ninh không chỉ dừng ở việc sắp xếp lại tổ chức bộ máy mà còn đồng thời đẩy mạnh cải cách thể chế, hoàn thiện hệ thống pháp luật.
Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh Quảng Ninh được tổ chức hiện đại, minh bạch, góp phần nâng cao hiệu quả vận hành chính quyền 2 cấp và chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp. Ảnh: Hoàng Hưng
Cách làm đồng bộ này giúp Quảng Ninh nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành, tạo nền tảng để chính quyền các cấp phục vụ người dân và doanh nghiệp ngày càng thực chất hơn.
Trong bối cảnh cả nước đang triển khai tổng kết Nghị quyết số 18-NQ/TW và thúc đẩy mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Quảng Ninh được nhìn nhận là địa phương đi sớm, làm bài bản. Điểm đáng chú ý là tỉnh không tách rời cải cách thể chế với sắp xếp bộ máy, mà triển khai đồng bộ nhằm nâng cao chất lượng quản trị và phục vụ người dân, doanh nghiệp.
Trước hết, ngay từ năm 2025, Quảng Ninh đã chủ động thiết kế "khung hành động" rõ ràng cho công tác xây dựng pháp luật. Cụ thể, tỉnh ban hành Quyết định số 3056/QĐ-UBND để triển khai thi hành Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2025 trên địa bàn. Đồng thời, địa phương tích cực thực hiện Nghị quyết số 66-NQ/TW, bước đột phá trong đổi mới tư duy lập pháp.
Không dừng ở định hướng, Quảng Ninh triển khai thực chất với khối lượng công việc lớn. Trong năm 2025, toàn tỉnh thẩm định 201 dự thảo văn bản quy phạm pháp luật, ban hành 149 văn bản gồm 51 nghị quyết và 98 quyết định. Bên cạnh đó, tỉnh Quảng Ninh còn tham gia góp ý vào hàng trăm dự thảo ở cả cấp tỉnh và Trung ương, thể hiện vai trò chủ động trong quá trình hoàn thiện thể chế chung.
Đáng chú ý, 100% văn bản trước khi ban hành đều được thẩm định. Nhờ đó, chất lượng và tính khả thi của văn bản được kiểm soát ngay từ đầu, hạn chế tình trạng ban hành vội hoặc thiếu đồng bộ.
Đồng thời, công tác rà soát, hậu kiểm cũng được thực hiện thường xuyên khi tỉnh kiểm tra 84 văn bản, kiến nghị sửa đổi, thay thế hoặc bãi bỏ 119 văn bản không còn phù hợp. Việc cập nhật đầy đủ 114/114 văn bản lên Cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật, cùng với làm sạch 1.195 văn bản, giúp hệ thống pháp luật trở nên minh bạch, dễ tra cứu.
Không chỉ tập trung vào xây dựng văn bản, Quảng Ninh còn đẩy mạnh phổ biến, giáo dục pháp luật như một nhiệm vụ trọng tâm. Trong năm 2025, tỉnh tổ chức 18 hội nghị, tập huấn với khoảng 10.000 lượt người tham gia, đồng thời duy trì đăng tải gần 200 tin, bài trên các nền tảng thông tin pháp luật.
Đi cùng với đó, Quảng Ninh đẩy mạnh đối thoại pháp luật giữa chính quyền và người dân, đồng thời tổ chức các chương trình tập huấn kỹ năng áp dụng pháp luật trong thực tế.
Đặc biệt, cải cách thể chế được triển khai gắn chặt với quá trình sắp xếp bộ máy theo mô hình chính quyền 2 cấp. Tỉnh đã ban hành 78 văn bản và 63 kế hoạch nhằm đồng bộ hệ thống tư pháp với yêu cầu tổ chức mới.
Từ thực tiễn triển khai, có thể thấy Quảng Ninh đang từng bước xây dựng nền tảng kỷ cương thể chế vững chắc, đồng thời lan tỏa ý thức thượng tôn pháp luật trong cộng đồng, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Ở khía cạnh tổ chức, Quảng Ninh cho thấy rõ tư duy quản trị xuyên suốt: tinh gọn nhưng phải hiệu quả, bảo đảm bộ máy vận hành thông suốt từ tỉnh đến cơ sở. Trên cơ sở đó, tỉnh đã cụ thể hóa bằng các quy định rõ ràng về cơ cấu và số lượng cấp phó ở từng cấp, từng đơn vị.
Hoạt động tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính tại Quảng Ninh ngày càng chuyên nghiệp, thể hiện hiệu quả từ việc tinh gọn bộ máy và tái cơ cấu nhân sự. Ảnh: Hoàng Hưng
Cụ thể, theo Quyết định 394/QĐ-UBND, tỉnh quy định số lượng cấp phó tại 164 phòng chuyên môn và 54 trung tâm hành chính công cấp xã, trong đó đa số địa phương không quá 8 cấp phó; riêng các địa bàn đặc thù như Vân Đồn được bố trí tối đa 12, phù hợp với khối lượng công việc.
Tiếp đó, ở cấp tỉnh, Quyết định 613/QĐ-UBND tiếp tục siết chặt đầu mối khi quy định rõ số lượng cấp phó tại 14 sở, ngành. Những đơn vị quy mô lớn như Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Tài chính, Sở Xây dựng được bố trí tối đa 5 cấp phó, trong khi các đơn vị khác dao động từ 2 đến 4.
Đáng chú ý, tại cấp xã, Quảng Ninh không áp dụng cơ chế cào bằng mà lựa chọn phương án linh hoạt theo quy mô và đặc thù địa bàn. Theo đó, 27 đơn vị được bố trí tối đa 3 phó Chủ tịch UBND, các đơn vị còn lại tối đa 2, bảo đảm vừa đủ năng lực điều hành, vừa tránh dàn trải nguồn lực.
Xác định tinh gọn bộ máy chỉ thực sự hiệu quả khi đi kèm với tái cơ cấu nhân sự, vì vậy, Quảng Ninh đã triển khai đồng bộ các giải pháp điều chuyển, bổ sung lực lượng cho cơ sở. Từ cấp tỉnh, 200 công chức, viên chức được tiếp nhận, biệt phái về địa phương. Ở lĩnh vực y tế, sau khi chuyển giao trạm y tế về cấp xã, tỉnh đã sắp xếp lại 1.518 nhân sự, cho thấy quy mô điều chỉnh lớn và quyết liệt. Cùng với đó, việc điều chuyển cán bộ giải phóng mặt bằng về cấp xã thể hiện cách làm "đúng người, đúng việc", giảm bớt tầng nấc trung gian.
Đi cùng với sắp xếp tổ chức và nhân sự, Quảng Ninh cũng chú trọng bảo đảm điều kiện vận hành bộ máy. Việc hoàn thành kiểm kê tài sản công tại 875 cơ quan, đơn vị, đạt 100%, không chỉ giúp minh bạch hóa quản lý mà còn tạo nền tảng khai thác hiệu quả nguồn lực công trong bối cảnh ngân sách chịu nhiều áp lực.
Nhìn chung, việc đồng thời xử lý 3 trụ cột pháp luật, tổ chức bộ máy và nhân sự tại Quảng Ninh đang tạo ra chuyển biến thực chất, qua đó nâng cao năng lực quản trị và chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
