Những chuyến xe lặng thầm đưa liệt sĩ trở về đất mẹ

Cùng với nỗ lực bền bỉ của các lực lượng chuyên trách, đã có những người dân bình dị, bằng trách nhiệm công dân và lòng tri ân sâu nặng, lặng lẽ góp phần đưa các anh hùng liệt sĩ về với đất mẹ. Anh Nguyễn Mạnh Hùng, quê Hà Tĩnh, hiện sinh sống tại phường Đồng Xoài, tỉnh Đồng Nai, là một trong những người như vậy.

Sinh ra và lớn lên trên mảnh đất Hà Tĩnh giàu truyền thống cách mạng, anh Nguyễn Mạnh Hùng sớm được hun đúc tinh thần yêu nước và đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”. Ở quê hương anh, chiến tranh không chỉ nằm lại trong những trang sử cũ, mà vẫn hiện hữu trong đời sống thường ngày-qua những ngôi mộ liệt sĩ lặng lẽ giữa nghĩa trang, những tấm bằng Tổ quốc ghi công được nâng niu gìn giữ, và những câu chuyện về những người ra đi mãi mãi không trở về. Từ thuở nhỏ, anh đã được gia đình nhắc nhở về giá trị của hòa bình, về sự hy sinh anh dũng của các thế hệ cha anh. Những bài học giản dị ấy dần hình thành trong anh ý thức trách nhiệm đối với lịch sử và truyền thống dân tộc.

Trưởng thành, như nhiều người con miền Trung khác, anh Nguyễn Mạnh Hùng cùng vợ là chị Dương Thị Nga vào Nam lập nghiệp. Họ chọn Đồng Xoài, tỉnh Bình Phước trước đây (nay là tỉnh Đồng Nai) làm nơi sinh sống. Cuộc sống mưu sinh bằng nghề lái xe không dư dả, nhưng ổn định. Trong sinh hoạt đời thường, anh là người ít nói, sống nguyên tắc, coi trọng chữ tín và nghĩa tình. Chính từ cuộc sống bình dị ấy, anh đã bước vào một hành trình mà ban đầu không hề định trước, nhưng rồi gắn bó suốt nhiều năm.

Hành trình nghĩa tình của anh Nguyễn Mạnh Hùng và chị Dương Thị Nga đưa liệt sĩ về quê nhà.

Mọi việc bắt đầu từ một chuyến xe được nhờ chở hài cốt liệt sĩ vừa được quy tập từ Campuchia về quê. Trước đề nghị ấy, anh Hùng không trả lời ngay. Anh hiểu rằng đây không phải là công việc thông thường, càng không thể xem như một chuyến xe dịch vụ. Đó là việc liên quan trực tiếp đến danh dự, đến lịch sử và đến niềm mong mỏi của cả một gia đình. Sau khi suy nghĩ thấu đáo, anh nhận lời.

Chuyến xe đầu tiên ấy diễn ra trong không khí lặng lẽ, trang nghiêm. Trên xe, bên cạnh tay lái là tiểu sành phủ cờ Tổ quốc. Không nhạc, không lời nói dư thừa. Khi bàn giao hài cốt liệt sĩ cho gia đình tại quê nhà, chứng kiến sự xúc động nghẹn ngào của thân nhân, Nguyễn Mạnh Hùng nhận ra giá trị thực sự của việc mình vừa làm. Từ thời điểm đó, anh quyết định tiếp tục đảm nhận công việc này khi có điều kiện, không vì bất kỳ sự tính toán nào.

Những năm sau đó, Nguyễn Mạnh Hùng liên tục nhận đưa hài cốt liệt sĩ được quy tập từ các chiến trường xưa ở Campuchia và Lào về quê hương. Những chuyến xe nối dài qua nhiều địa phương, từ miền núi phía Bắc, Đồng bằng Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ, đến Tây Nguyên và các tỉnh Nam Bộ. Mỗi chuyến đi là một quãng đường dài, nhiều vất vả. Có chuyến kéo dài hàng tuần, anh ăn uống tạm bợ dọc đường, nghỉ lại trên xe. Có khi phương tiện gặp sự cố giữa những cung đường rừng vắng, thời tiết khắc nghiệt. Song, chưa khi nào anh bỏ dở hành trình.

Trong hành trình nhiều năm ấy, những chuyến xe của anh Hùng đã tỏa đi khắp các vùng miền của Tổ quốc. Trên mỗi chuyến đi là hài cốt các liệt sĩ quê ở nhiều địa phương khác nhau, từ các tỉnh miền núi phía Bắc như Cao Bằng, Lạng Sơn, Hà Giang; đến Đồng bằng Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ với Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị...; rồi xuôi về Tây Nguyên và Nam Bộ. Dù điểm đến là bản làng vùng cao hay xóm nhỏ nơi đồng bằng, anh luôn giữ trọn sự trang nghiêm, cẩn trọng, bởi với anh, các liệt sĩ đều là những người con của Tổ quốc, đã hy sinh vì độc lập, tự do của dân tộc và nghĩa vụ quốc tế cao cả.

Điều đáng trân trọng là trong suốt quá trình ấy, anh Hùng không nhận tiền công. Trước sự ngỏ ý của nhiều gia đình muốn hỗ trợ chi phí xăng xe, anh đều từ chối. Với anh, việc đưa các liệt sĩ về quê hương là trách nhiệm xuất phát từ lòng tri ân, không thể quy đổi bằng tiền bạc. Hơn một nghìn liệt sĩ đã được anh trực tiếp đưa về với gia đình, với quê hương sau nhiều năm nằm lại nơi đất bạn.

Trên mỗi chuyến xe, anh Hùng luôn giữ sự trang nghiêm cần thiết. Xe được vệ sinh sạch sẽ, hài cốt liệt sĩ đặt ngay ngắn, phủ cờ Tổ quốc. Anh hạn chế tối đa những sinh hoạt không cần thiết, giữ thái độ kính trọng đối với người đã khuất. Với anh, đó không chỉ là phép ứng xử cá nhân, mà còn là trách nhiệm đạo lý của một người đang sống trong hòa bình.

Phía sau những chuyến xe lặng thầm ấy là sự đồng hành bền bỉ của người vợ. Chị Nga hiểu rõ ý nghĩa công việc mà chồng mình đang theo đuổi. Chị chấp nhận những thiệt thòi trong sinh hoạt gia đình, những ngày lễ, Tết vắng chồng, những đêm dài chờ tin bình an, để anh yên tâm hoàn thành việc làm đầy ý nghĩa này. Sự cảm thông và chia sẻ từ hậu phương đã trở thành điểm tựa tinh thần quan trọng, giúp anh Hùng bền bỉ suốt nhiều năm trên hành trình nghĩa tình.

Trong bối cảnh đất nước hòa bình, phát triển, ký ức chiến tranh dần lùi xa, những việc làm cụ thể như của anh Nguyễn Mạnh Hùng có ý nghĩa nhắc nhở sâu sắc. Đó là lời nhắc rằng hòa bình hôm nay được đánh đổi bằng máu xương của các thế hệ đi trước; rằng trách nhiệm với lịch sử không chỉ thuộc về các cơ quan chức năng, mà còn là bổn phận chung của mỗi người dân. Việc làm của anh góp phần lan tỏa truyền thống “Đền ơn đáp nghĩa”, giáo dục thế hệ trẻ về lòng biết ơn và trách nhiệm đối với Tổ quốc.

Anh Hùng không có huân chương, không nhận danh hiệu. Phần thưởng lớn nhất đối với anh là giây phút các liệt sĩ được trở về quê hương, được an nghỉ trong lòng đất mẹ, trong vòng tay gia đình và đồng đội. Khi được hỏi về động lực để bền bỉ thực hiện công việc này trong nhiều năm, anh chỉ trả lời ngắn gọn: “Là con người, sinh ra ai cũng muốn được sống, tuy nhiên, sự dấn thân quên mình cho Tổ quốc là vĩ đại, tôi luôn biết cúi đầu trước sự dấn thân đó”.

Những chuyến xe của anh Hùng vẫn lặng lẽ lăn bánh trên các nẻo đường đất nước. Không phô trương, không ồn ào. Việc làm thầm lặng ấy góp phần giữ gìn và lan tỏa những giá trị cốt lõi của dân tộc Việt Nam, thể hiện sinh động đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, “đền ơn đáp nghĩa” trong đời sống xã hội hôm nay. Qua đó khẳng định rằng, trong thời bình, sự tri ân đối với những người đã hy sinh vì Tổ quốc vẫn tiếp tục được gìn giữ và bồi đắp bằng những hành động cụ thể, thiết thực, xuất phát từ trách nhiệm và lương tâm của mỗi con người.