Dầu khí Nga ngày càng mong manh trước các cú sốc
Sau một năm hứng chịu các lệnh trừng phạt nghiêm ngặt hơn cùng những cuộc tấn công của Ukraine nhằm vào nhà máy lọc dầu, cảng biển và tàu chở dầu, ngành dầu khí Nga đang ngày càng khó chống đỡ trước các cú sốc mới.
Rystad Energy đã hạ dự báo sản lượng dầu thô của Nga xuống mức trung bình 8,95 triệu thùng/ngày trong năm 2026 và khoảng 8,6 triệu thùng/ngày vào năm 2027, thấp hơn 90.000 thùng/ngày so với dự báo trước đó. Nguyên nhân là những gián đoạn kéo dài tại các điểm xuất khẩu ở miền tây nước Nga, trong khi hoạt động vận chuyển dầu bằng đường biển ngày càng tốn kém và thiếu ổn định.
Đáng lo ngại hơn, Nga đang dần cạn dư địa để ứng phó với các đợt gián đoạn mới. Lượng dầu tồn kho trên đất liền đã tăng đến mức việc tránh cắt giảm sản lượng kéo dài trở nên khó khăn. Trong khi đó, công suất lọc dầu suy giảm mạnh do các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái, buộc một lượng dầu thô lớn hơn phải chuyển sang xuất khẩu, đưa vào kho hoặc cắt giảm sản lượng.
Ảnh minh họa: Theo Oilprice.
Theo Rystad Energy, lưu lượng dầu qua các nhà máy lọc dầu của Nga trong nửa cuối năm có thể chỉ đạt khoảng 4 triệu thùng/ngày, thấp hơn gần 30% so với mức trung bình theo mùa giai đoạn 2016-2023. Điều này đồng nghĩa Nga có thể phải xử lý ít hơn khoảng 1,4 triệu thùng dầu thô mỗi ngày so với thông thường.
Vấn đề nằm ở chỗ hệ thống xuất khẩu cũng không phải lúc nào đủ khả năng hấp thụ lượng dầu dư thừa. Khi kho chứa đã đầy, những gián đoạn tưởng chừng ngắn hạn có thể nhanh chóng buộc các nhà khai thác phải cắt giảm sản lượng sâu hơn tại các mỏ dầu.
Khả năng phục hồi cũng bị hạn chế bởi chất lượng công suất dự phòng. Rystad Energy ước tính Nga có khoảng 620.000 thùng/ngày công suất dự phòng trong năm 2026 và 700.000 thùng/ngày vào năm 2027. Tuy nhiên, phần lớn công suất này đến từ các giếng dầu cũ có tỷ lệ nước cao. Các giếng càng ngừng hoạt động lâu, khả năng khôi phục sản lượng càng thấp và chi phí khởi động lại càng lớn, thậm chí một số có thể phải đóng cửa vĩnh viễn.
Triển vọng sau năm 2027 cũng không mấy sáng sủa khi Nga thiếu các dự án mỏ mới quy mô lớn để bù đắp sự suy giảm của những mỏ đã khai thác lâu năm.
Trong khi đó, nguy cơ dư cung dầu toàn cầu vào năm 2027 có thể khiến tình hình càng khó khăn hơn. Giá dầu chịu áp lực, trong khi Trung Quốc, Ấn Độ, Thổ Nhĩ Kỳ, Hungary và Slovakia có thêm lựa chọn từ các nguồn dầu không chịu lệnh trừng phạt. Điều này có thể buộc Nga phải tiếp tục bán dầu với mức chiết khấu sâu hơn để duy trì thị phần.
Tổng hợp các yếu tố trên, ngành dầu mỏ Nga đang bước vào giai đoạn dễ tổn thương hơn trước các cú sốc. Những cuộc tấn công, hạn chế xuất khẩu, kho chứa đầy và sự suy giảm tự nhiên của các mỏ dầu đang thu hẹp dần khả năng phục hồi của một trong những ngành kinh tế quan trọng nhất của Nga.
