'Quốc Tử Giám trong nghệ thuật' kể câu chuyện di sản qua hội họa

Chiều 5/7, Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Hà Nội tổ chức khai mạc triển lãm “Quốc Tử Giám trong nghệ thuật”, nhân dịp kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076-2026).

Triển lãm nhằm tôn vinh giá trị lịch sử - văn hóa đặc biệt của Quốc Tử Giám đồng thời giới thiệu hành trình gần một thế kỷ sáng tạo nghệ thuật lấy di tích làm nguồn cảm hứng.

Triển lãm giới thiệu hơn 60 tác phẩm của 34 tác giả, được thể hiện qua nhiều loại hình nghệ thuật đa dạng.

Đó là những bức ảnh tư liệu, ký họa của các kiến trúc sư và nhiếp ảnh gia người Pháp đầu thế kỷ XX, tranh hội họa của danh họa Bùi Xuân Phái trong những năm 1960, cho đến ký họa màu nước của các họa sĩ đương đại và các sáng tác mới trên chất liệu lụa, sơn mài, sơn khắc, inox, composite và nhiếp ảnh cùng sắp đặt đa phương tiện của các nghệ sĩ trẻ.

Phát biểu khai mạc, Giám tuyển Nguyễn Thế Sơn cho biết, ý tưởng thực hiện triển lãm xuất phát từ việc Văn Miếu - Quốc Tử Giám từ lâu đã trở thành nguồn cảm hứng sáng tạo của nhiều thế hệ nghệ sĩ.

Từ những bức ký họa, tranh sơn dầu của các họa sĩ Pháp đầu thế kỷ XX đến các tác phẩm của giảng viên, sinh viên và họa sĩ trưởng thành từ Trường Mỹ thuật Đông Dương, không gian di tích luôn hiện diện trong hội họa, đồ họa và nhiều loại hình nghệ thuật.

Ông Nguyễn Văn Tú - Phó Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám cho rằng, để bảo tồn và phát huy giá trị của di tích, điều quan trọng là đưa di sản hiện diện trong đời sống đương đại. "Nghệ thuật chính là cầu nối hiệu quả giữa công chúng và di sản, góp phần đưa lịch sử đến gần hơn với người dân, đồng thời lan tỏa các giá trị văn hóa thông qua ngôn ngữ của cảm xúc và sáng tạo", ông nói.

Văn Miếu - Quốc Tử Giám là trường Quốc học đầu tiên của Việt Nam, từ lâu đã trở thành biểu tượng của truyền thống hiếu học, tinh thần tôn sư trọng đạo và khát vọng tri thức của dân tộc. Trải qua gần 1000 năm, kiến trúc, cảnh quan cùng giá trị văn hóa của Quốc Tử Giám đã truyền cảm hứng cho nhiều thế hệ nghệ sĩ trong và ngoài nước.

Họa sĩ Bùi Thanh Việt Hùng - một trong số 34 tác giả tham gia triển lãm “Quốc Tử Giám trong nghệ thuật” chia sẻ: “Tôi thật sự rất xúc động khi nhận được lời mời tham gia triển lãm lần này. Tác phẩm “Lưu danh muôn thuở” được tôi thực hiện trong hơn một tháng, với ngụ ý gửi đến các bạn trẻ ngày nay hãy luôn tự tin, bứt phá, vượt qua giới hạn của bản thân mình để có thể trở thành nhân tài, ghi danh sử sách mai sau”.

Với không gian trưng bày được thiết kế mở cùng sự kết hợp trên tường tới hệ kết cấu gỗ, tạo nên hành trình thị giác sinh động giúp người xem khám phá những lớp lang lịch sử, nghệ thuật và cảm xúc đan xen.

Sự đối thoại giữa các tác phẩm thuộc nhiều thời kỳ và chất liệu khác nhau mang lại trải nghiệm đa chiều, nâng cao nhận thức về giá trị của Quốc Tử Giám - không chỉ là di tích lịch sử mà còn là biểu tượng văn hóa truyền cảm hứng.

Đến tham quan triển lãm, anh Hà Văn Minh (quận Hai Bà Trưng, Hà Nội) cho biết: “Sau khi tham quan triển lãm, tôi được hiểu thêm về chiều sâu và ý nghĩa lịch sử của Văn Miếu - Quốc Tử Giám qua từng tác phẩm nghệ thuật. Đặc biệt, sự kết hợp giữa các tác phẩm thuộc nhiều chất liệu sáng tạo khác nhau cũng đem đến những cảm giác mới mẻ cho người xem như chúng tôi”.

Thông qua triển lãm, Ban tổ chức mong muốn lan tỏa giá trị đặc sắc của Quốc Tử Giám, một biểu tượng truyền thống hiếu học và văn hiến Việt Nam.

Qua đó, khẳng định vai trò của nghệ thuật trong việc gìn giữ, diễn giải và làm mới di sản, góp phần đưa di sản đến gần hơn với công chúng trong nước và quốc tế, đặc biệt trong dịp kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám.

Triển lãm diễn ra đến hết ngày 5/8/2026 tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Hà Nội.