Quy định cấp phép nhập khẩu, xuất khẩu giống thủy sản

Trước đây, việc cấp phép nhập khẩu giống thủy sản, nhất là các loài chưa có trong danh mục được phép kinh doanh, chủ yếu do cơ quan quản lý ngành ở Trung ương xem xét, dẫn đến thời gian xử lý kéo dài, thiếu linh hoạt đối với các hoạt động nghiên cứu, trưng bày.

Thông tư số 16/2026/TT-BNNMT đã điều chỉnh theo hướng phân cấp cho địa phương. Cụ thể, chủ tịch UBND cấp tỉnh là người có thẩm quyền cấp, cấp lại giấy phép nhập khẩu đối với giống thủy sản chưa có tên trong danh mục, phục vụ khảo nghiệm, nghiên cứu khoa học, hội chợ, triển lãm.

Quy trình cũng được rút gọn đáng kể. Nếu trước đây, thời gian xử lý hồ sơ có thể kéo dài nhiều ngày làm việc thì nay trong vòng 4 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ, sở nông nghiệp và môi trường phải thẩm định, trình chủ tịch UBND cấp tỉnh quyết định. Việc cấp lại giấy phép cũng được rút xuống còn 2 ngày làm việc.

Bên cạnh việc tạo thuận lợi, Thông tư cũng bổ sung cơ chế kiểm soát. Cơ quan chuyên môn cấp tỉnh có trách nhiệm giám sát quá trình sử dụng giống nhập khẩu; đồng thời, khi phát hiện nguy cơ ảnh hưởng đến môi trường, chất lượng hoặc an toàn sinh học, chủ tịch UBND cấp tỉnh có thể quyết định kiểm tra hệ thống sản xuất giống tại nước xuất khẩu. Đây là điểm mới nhằm siết chặt quản lý rủi ro từ sớm.

Đối với hoạt động xuất khẩu, trước đây quy định còn mang tính nguyên tắc, chưa tách bạch rõ các trường hợp đặc thù như xuất khẩu phục vụ nghiên cứu khoa học hay hợp tác quốc tế. Thông tư mới đã làm rõ nội dung này khi quy định cụ thể thẩm quyền thuộc Cục Thủy sản và Kiểm ngư (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đối với việc cấp phép xuất khẩu các giống thủy sản thuộc danh mục cấm hoặc xuất khẩu có điều kiện nhưng không đáp ứng điều kiện, trong trường hợp phục vụ mục đích nghiên cứu khoa học, hợp tác quốc tế.

Hồ sơ, thủ tục cũng được chuẩn hóa, yêu cầu rõ ràng hơn về tài liệu chứng minh mục đích xuất khẩu. Thời gian giải quyết được quy định cụ thể là 7 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ, thay vì phụ thuộc vào từng trường hợp như trước. Trường hợp cấp lại giấy phép, thời hạn xử lý là 2 ngày làm việc. Việc quy định rõ thời hạn, trách nhiệm và điều kiện cấp phép giúp nâng cao tính minh bạch, đồng thời tạo cơ sở pháp lý thuận lợi cho các hoạt động hợp tác quốc tế trong lĩnh vực thủy sản.

Điểm nổi bật của Thông tư số 16/2026/TT-BNNMT là sự kết hợp giữa đơn giản hóa thủ tục hành chính với tăng cường kiểm soát chất lượng và an toàn sinh học. So với trước, quy định mới đã phân cấp mạnh cho địa phương trong cấp phép nhập khẩu; quy định rõ ràng, cụ thể hơn đối với các trường hợp xuất khẩu đặc thù; rút ngắn đáng kể thời gian xử lý hồ sơ; bổ sung cơ chế giám sát và kiểm tra nhằm phòng ngừa rủi ro. Những thay đổi này được kỳ vọng sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động nghiên cứu, sản xuất, kinh doanh giống thủy sản, đồng thời bảo đảm quản lý chặt chẽ, góp phần phát triển ngành nuôi trồng thủy sản theo hướng bền vững, an toàn và hội nhập quốc tế.