Minh bạch dòng tiền, mở lối tiếp cận vốn cho hộ kinh doanh
Việc minh bạch tài khoản ngân hàng và ví điện tử đang giúp hộ kinh doanh chuẩn hóa dòng tiền, tạo dữ liệu đáng tin cậy để tiếp cận nguồn vốn ngân hàng dễ dàng hơn.
Hộ kinh doanh đang thực hiện tách bạch tài khoản và quản lý dòng tiền theo quy định mới, hướng tới minh bạch và tiếp cận nguồn vốn thuận lợi. Ảnh: VGP
Siết “vùng xám” tài khoản hộ kinh doanh
Sự ra đời của Nghị định 68/2026/NĐ-CP và Thông tư 18/2026/TT-BTC đang tạo bước chuyển quan trọng trong quản lý thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh. Lần đầu tiên, việc minh bạch toàn bộ tài khoản ngân hàng, ví điện tử phục vụ hoạt động kinh doanh trở thành nghĩa vụ bắt buộc, từng bước xóa bỏ “vùng xám” tài chính kéo dài nhiều năm.
Theo quy định, toàn bộ hộ và cá nhân kinh doanh phải thông báo các tài khoản liên quan đến hoạt động kinh doanh cho cơ quan thuế trước ngày 20/4/2026, đồng thời cập nhật khi có thay đổi.
Theo số liệu của Cục Thống kê, Việt Nam hiện có hơn 5 triệu hộ kinh doanh, đóng góp khoảng 30% GDP và tạo việc làm cho hàng chục triệu lao động. Tuy nhiên, phần lớn vẫn vận hành theo phương thức truyền thống, sử dụng tiền mặt, ghi chép thủ công, thiếu sổ sách đầy đủ, gây khó khăn trong xác định doanh thu thực tế và tiềm ẩn nguy cơ thất thu thuế.
Thực tế, không ít hộ kinh doanh vẫn sử dụng nhiều tài khoản cá nhân để phân tán dòng tiền hoặc hạn chế giao dịch chuyển khoản nhằm tránh lộ doanh thu. Nghị định 68 được kỳ vọng sẽ đưa các hoạt động này vào khuôn khổ, góp phần tạo môi trường cạnh tranh công bằng hơn.
Hộ kinh doanh thực hiện quy định mới, minh bạch dòng tiền và nâng cao hiệu quả quản lý thuế. Ảnh: VGP
Tại các chợ truyền thống và tuyến phố thương mại, quy định mới đang tạo ra nhiều ý kiến khác nhau. Anh Trần Minh Hoàng, chủ một cửa hàng phụ kiện điện thoại tại quận Đống Đa (Hà Nội) chia sẻ: “Trước đây, tôi dùng chung tài khoản cá nhân cho cả việc gia đình lẫn bán hàng. Nay phải tách bạch và thông báo toàn bộ tài khoản, ban đầu cũng thấy phiền. Nhưng khi làm quen thì thấy tiện hơn trong việc quản lý doanh thu, nhất là khi khách chuyển khoản ngày càng nhiều”.
Ở góc độ khác, chị Thuỳ Linh, kinh doanh mỹ phẩm online tại Hà Nội cho biết: “Việc định danh tài khoản kinh doanh với cơ quan thuế giúp tôi cảm thấy yên tâm hơn khi giao dịch với khách hàng và đối tác. Làm ăn bài bản thì không ngại minh bạch, ngược lại còn giúp tạo uy tín lâu dài”.
Ngân hàng đồng hành: Từ minh bạch dòng tiền đến mở khóa tín dụng
Một trong những điểm đáng chú ý trong quá trình triển khai quy định mới là vai trò ngày càng rõ nét của hệ thống ngân hàng. Trước đây, dù có nhu cầu cho vay, các ngân hàng vẫn gặp khó khăn trong việc thẩm định tín dụng đối với hộ kinh doanh do thiếu dữ liệu tin cậy về dòng tiền và doanh thu.
Theo Thông tư 25/2025/TT-NHNN (sửa đổi, bổ sung Thông tư 17/2024/TT-NHNN), tài khoản thanh toán phải được xác minh và quản lý theo hồ sơ định danh hợp pháp. Với hộ kinh doanh, tài khoản sử dụng cho hoạt động kinh doanh bắt buộc phải đứng tên đúng theo giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh, tạo nền tảng để tách bạch dòng tiền kinh doanh và cá nhân.
Cùng với đó, Nghị định 68 quy định rõ: Hộ kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng/năm trở xuống không thuộc diện chịu thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân; các hộ vượt ngưỡng sẽ thực hiện kê khai thuế theo doanh thu thực tế. Quy định này góp phần thúc đẩy quá trình minh bạch hóa hoạt động kinh doanh.
Trong bức tranh đó, các ngân hàng không chỉ cung cấp tín dụng mà còn tham gia hỗ trợ hộ kinh doanh trong quá trình chuyển đổi sang mô hình minh bạch hơn.
Chia sẻ tại buổi họp báo ngày 9/3, Phó Cục trưởng Cục Thuế Mai Sơn khẳng định, việc đổi mới phương thức quản lý thuế đối với hộ kinh doanh là bước đi phù hợp với xu hướng hiện đại hóa, góp phần xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, công bằng. Ngành Thuế xác định phương châm “lấy người nộp thuế làm trung tâm phục vụ”, trong đó chú trọng hỗ trợ để hộ kinh doanh nắm bắt và thực hiện đúng quy định.
Tại tọa đàm “Minh bạch thuế, mở khóa dòng vốn ngân hàng đối với hộ kinh doanh”, bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam (VTCA) cho rằng, việc chuyển từ thuế khoán sang kê khai là xu thế tất yếu, bởi phương pháp khoán dựa trên doanh thu ước tính nên thiếu chính xác, trong khi kê khai giúp minh bạch và phù hợp hơn với yêu cầu quản lý hiện đại.
Tại Ngân hàng ACB, đại diện ngân hàng cho biết đã phối hợp với cơ quan thuế triển khai các điểm hỗ trợ tại chợ và khu kinh doanh, hướng dẫn hộ kinh doanh mở tài khoản, tách bạch dòng tiền, sử dụng hóa đơn điện tử cũng như thực hiện kê khai, nộp thuế.
Theo bà Đinh Thị Thu Thảo – Phó Giám đốc Khối khách hàng cá nhân ACB, việc chuẩn hóa dòng tiền qua tài khoản không chỉ phục vụ yêu cầu quản lý mà còn giúp hộ kinh doanh vận hành bài bản, minh bạch hơn trong dài hạn.
Cùng với các giải pháp kỹ thuật, ACB cũng triển khai một số ưu đãi tài chính nhằm khuyến khích hộ kinh doanh duy trì dòng tiền qua ngân hàng, trong đó có việc giảm 0,1%/năm lãi suất vay ở kỳ đầu đối với khách hàng liên kết tài khoản với eTax Mobile. Đồng thời, lãi suất được điều chỉnh theo số dư tiền gửi không kỳ hạn (CASA), với mức giảm tăng dần theo quy mô dòng tiền thực tế.
Song song với ACB, các ngân hàng khác cũng đẩy mạnh hỗ trợ. VPBank đã ký kết hợp tác với Cục Thuế, triển khai bộ giải pháp số “all-in-one” dành cho hơn 5,4 triệu hộ kinh doanh, tích hợp quản lý doanh thu, hóa đơn điện tử, chữ ký số đến kê khai và nộp thuế. Trong khi đó, MB phát triển hệ sinh thái MB Seller, cho phép mở tài khoản hộ kinh doanh trực tuyến 100%, tách bạch dòng tiền, tích hợp thanh toán QR, POS và phần mềm quản lý bán hàng, đồng thời cung cấp các gói tín dụng lên tới 5 tỷ đồng.
Có thể thấy, minh bạch hóa dòng tiền không chỉ giúp cơ quan thuế nâng cao hiệu quả quản lý mà còn mở ra cơ hội tiếp cận tín dụng cho hộ kinh doanh. Khi dữ liệu tài chính được chuẩn hóa, ngân hàng có cơ sở để đánh giá chính xác hơn, từ đó “mở khóa” dòng vốn cho khu vực kinh tế vốn lâu nay gặp nhiều rào cản.
