Hết thời 'bán gì cũng được': Luật Thương mại điện tử sẽ lập lại kỷ cương thị trường

Tại Diễn đàn “Toàn cảnh thương mại điện tử Việt Nam năm 2025” vào chiều 2/2, ông Hoàng Ninh, Cục phó Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, Bộ Công Thương cho biết: Thời gian qua, thương mại điện tử duy trì mức tăng trưởng bình quân khoảng 25%/năm. Riêng năm 2025, quy mô bán lẻ ước đạt 31 tỷ USD, chiếm khoảng 11% tổng mức bán lẻ hàng hóa, với khoảng 60% dân số tham gia mua sắm trực tuyến.

“Sự phát triển nhanh và rộng của thị trường đặt ra yêu cầu ngày càng cao về kỷ cương, minh bạch thông tin, bảo vệ người tiêu dùng và tuân thủ pháp luật, nhằm bảo đảm thương mại điện tử phát triển bền vững”, ông Hoàng Ninh nói.

Trong bối cảnh đó, Việt Nam đã ban hành Luật Thương mại điện tử vào năm 2025 và chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 với rất nhiều điểm mới, nhằm hoàn thiện khung pháp lý cho thương mại điện tử, bao quát đầy đủ chủ thể tham gia và các hình thái hoạt động mới, qua đó nâng cấp đáng kể so với cơ chế điều chỉnh chủ yếu ở cấp nghị định trước đây.

Lãnh đạo Cục Thương mại điện tử cho biết, Luật định vị rõ các mô hình thương mại điện tử, từ nền tảng bán hàng trực tiếp đến mô hình nhiều bên, đồng thời gia tăng trách nhiệm của nền tảng trong rà soát tuân thủ, bảo vệ người tiêu dùng, hỗ trợ thu hồi sản phẩm vi phạm và lưu trữ dữ liệu giao dịch phục vụ hoạt động kiểm tra, giám sát.

Một điểm nhấn quan trọng là Luật mở rộng nghĩa vụ đối với mạng xã hội có hoạt động thương mại điện tử và các nền tảng tích hợp, đi kèm cơ chế nhằm hạn chế lạm dụng vị thế để bảo đảm môi trường cạnh tranh lành mạnh.

Luật Thương mại điện tử cũng đặt ra yêu cầu định danh/xác thực người bán (cả trong nước và nước ngoài), siết kỷ luật thị trường và tăng khả năng truy vết trách nhiệm khi phát sinh vi phạm.

“Với các hình thức bán hàng mới, Luật bổ sung quy định đối với livestream và tiếp thị liên kết, tập trung vào minh bạch thông tin, quản lý nội dung quảng bá và tăng cường bảo vệ người tiêu dùng”, đại diện Cục Thương mại điện tử nói.

Đối với thương mại điện tử xuyên biên giới, Luật làm rõ trách nhiệm của nền tảng nước ngoài trong việc thành lập hoặc ủy quyền pháp nhân tại Việt Nam để thực hiện nghĩa vụ liên quan (như tuân thủ pháp luật, phối hợp xử lý tranh chấp và các nghĩa vụ tài chính theo quy định).

Bên cạnh đó, Luật bổ sung trách nhiệm tối thiểu đối với dịch vụ hỗ trợ thương mại điện tử (logistics, thanh toán…), thiết lập cơ chế phản ứng nhanh với nền tảng vi phạm; hoàn thiện quy định về hợp đồng điện tử đặt hàng và hợp đồng tự động.

Đồng thời, Luật hướng tới tăng hiệu lực quản lý nhà nước thông qua việc thiết lập hệ thống quản lý và cơ sở dữ liệu thương mại điện tử, tạo nền tảng cho phát triển thị trường và mở đường cho các chính sách hỗ trợ phù hợp đối với vùng khó khăn, nhóm yếu thế, doanh nghiệp nhỏ và hộ kinh doanh.