Đột phá hạ tầng, xứng tầm đô thị đầu tàu kinh tế

Đột phá hạ tầng chiến lược

2026 là năm đầu tiên TP Hồ Chí Minh bước vào nhiệm kỳ mới sau hợp nhất, vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp gắn với quyết tâm triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ thành phố lần thứ I. TP Hồ Chí Minh đặt mục tiêu tăng trưởng trên 10% trong năm nay và duy trì đà tăng trưởng hai con số trong giai đoạn 2026-2030 trong bối cảnh đầy thách thức, nhiều biến động của kinh tế toàn cầu.

Tại hội nghị triển khai nhiệm vụ kinh tế-xã hội năm 2026, đồng chí Nguyễn Văn Được, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh cho biết: Thành phố xác định tập trung thực hiện 3 đột phá chiến lược về thể chế, hạ tầng và nhân lực; lấy đầu tư công dẫn dắt, khơi thông dòng chảy phát triển với quyết tâm giải ngân 100% kế hoạch vốn đầu tư công. Thành phố ưu tiên nguồn lực cho các dự án hạ tầng có ý nghĩa chiến lược như đường vành đai, cao tốc liên vùng, tuyến metro, dự án kết nối sân bay Long Thành, trung tâm tài chính quốc tế; tập trung xử lý dứt điểm các điểm nghẽn về ngập úng, ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường. 

Nút giao An Phú là công trình giao thông trọng điểm của TP Hồ Chí Minh, dự kiến về đích trong quý II-2026. Ảnh: TRẦN ÚT

Trong không khí phấn khởi của những ngày đầu xuân, người dân và doanh nghiệp kỳ vọng thành phố sẽ sớm khởi công hàng loạt công trình, dự án trọng điểm như: Vành đai 4, cao tốc TP Hồ Chí Minh - Mộc Bài, cầu đường vượt biển Cần Giờ - Vũng Tàu, cầu Thủ Thiêm 4; đồng thời đưa vào khai thác đường Vành đai 3, nút giao An Phú, nút giao Mỹ Thủy, hoàn thành cải tạo kênh Tham Lương - Bến Cát - Nước Lên...

Cùng với những dự án vừa khởi công cách đây không lâu (tuyến metro số 2 Bến Thành-Tham Lương, đường sắt Bến Thành-Cần Giờ, cầu Phú Mỹ 2, Khu liên hợp thể thao Rạch Chiếc...), TP Hồ Chí Minh trong năm 2026 sẽ là một đại công trường nhộn nhịp. Tinh thần “3 ca, 4 kíp”, “làm ngày không đủ tranh thủ làm đêm” được thể hiện rõ tại các gói thầu của dự án đường Vành đai 3 TP Hồ Chí Minh-tuyến đường dài 76km với tổng mức đầu tư hơn 75.300 tỷ đồng. Hàng nghìn công nhân, kỹ sư và thiết bị công suất lớn hoạt động miệt mài để toàn tuyến được khép kín, thông xe vào ngày 30-6 năm nay, giúp giảm áp lực giao thông nội đô, mở rộng không gian phát triển cho TP Hồ Chí Minh và các tỉnh lân cận.

Về kết nối liên vùng, đặc biệt là kết nối với sân bay quốc tế Long Thành, ngay đầu năm mới, lãnh đạo thành phố đã quyết định đưa tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành vào nhóm dự án ưu tiên đầu tư giai đoạn từ nay đến năm 2030. Toàn tuyến được nghiên cứu dài khoảng 48km với tổng mức đầu tư gần 3,5 tỷ USD, tạo thành trục vận tải khối lượng lớn, kết nối đến sây bay lớn nhất nước một cách trực tiếp, ổn định và nhanh hơn so với đường bộ.

Xứng tầm vị thế đô thị đầu tàu

Chỉ đạo đầu xuân của Tổng Bí thư Tô Lâm đã gợi lên tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì sự phát triển chung của TP Hồ Chí Minh; còn Nghị quyết 98 sửa đổi của Quốc hội được coi là “món quà Tết” ý nghĩa để thành phố có thêm không gian thể chế, tự chủ trong lĩnh vực phát triển hạ tầng. Lãnh đạo thành phố đang thay đổi tư duy từ quản lý sang quản trị, chỉ đạo quyết liệt theo phương châm “rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền”, tạo ra hiệu ứng lan tỏa rõ nét trong hành trình phát triển hạ tầng hiện đại, đa cực, đa tâm, kết nối vùng và bền vững.

Theo ông Trần Quang Lâm, Giám đốc Sở Xây dựng TP Hồ Chí Minh, thành phố sẽ kịp thời cụ thể hóa và phát huy sức mạnh tổng hợp, cộng hưởng từ các chủ trương, định hướng lớn của Trung ương; tổ chức thực hiện có hiệu quả Đề án phát triển kết cấu hạ tầng giao thông giai đoạn 2020-2030, đề án phát triển hệ thống đường sắt đô thị thành phố... Thành phố cũng vừa thành lập 37 ban quản lý dự án thuộc phường, xã trên cơ sở hợp nhất các ban quản lý dự án đầu tư xây dựng, ban bồi thường, giải phóng mặt bằng và chi nhánh trung tâm phát triển quỹ đất. Việc hợp nhất này được kỳ vọng rút ngắn quy trình triển khai dự án, nhất là trong công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, xử lý kịp thời những vấn đề phát sinh trên địa bàn. Sở Xây dựng thành phố tiếp tục chủ động mọi nguồn lực để chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin, sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) sâu hơn trong việc quản trị các dự án.

Dự án đường Vành đai 3 TP Hồ Chí Minh đang khẩn trương thi công khép kín để đưa vào sử dụng trong năm 2026. Ảnh: TRẦN ÚT

Sở Quy hoạch - Kiến trúc TP Hồ Chí Minh xác định công tác lập và triển khai quy hoạch chung TP Hồ Chí Minh mới trên toàn bộ không gian đô thị sau sáp nhập là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng. Theo đó, yêu cầu đặt ra là đẩy nhanh việc phủ kín hệ thống quy hoạch phân khu, quy hoạch không gian ngầm, lấy mạng lưới giao thông làm hệ khung. Mục tiêu của quy hoạch là định hướng lại không gian phát triển thành phố theo hướng đa cực-tích hợp-kết nối, gắn với phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD), phát triển nhà ở xã hội, các khu chức năng mới và các công trình hạ tầng trọng điểm.

Với vai trò đầu tàu kinh tế của cả nước, trong năm 2026, TP Hồ Chí Minh tiếp tục đẩy mạnh nhiều giải pháp thúc đẩy tăng trưởng; trong đó nội dung trọng tâm là tháo gỡ khó khăn cho các dự án đầu tư, đặc biệt là các dự án quy mô lớn, dự án tồn đọng, kéo dài và các dự án trọng điểm sau sắp xếp địa giới hành chính. Tính đến tháng 1-2026, thành phố đã gỡ khó cho 90% dự án tồn đọng, qua đó không chỉ cải thiện môi trường đầu tư-kinh doanh mà còn tạo dư địa quan trọng cho tăng trưởng ngân sách, đồng thời nâng cao khả năng thu hút các dòng vốn mới trong và ngoài nước.

Chưa bao giờ TP Hồ Chí Minh đứng trước vận hội lớn lao, cơ hội tăng trưởng mạnh mẽ như hiện tại. Những công trình từ Đông sang Tây, từ trung tâm hướng ra biển đang tái cấu trúc không gian đô thị, nâng cao năng lực cạnh tranh và vị thế đầu tàu kinh tế của cả nước, từng bước hiện thực hóa khát vọng xây dựng thành phố phát triển phồn vinh, văn minh, hiện đại.