Phong trào thi đua số: Động lực mới cho chuyển đổi số

Thi đua đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số là yêu cầu tất yếu

Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều thời cơ và thách thức đan xen, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang trở thành những yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của mỗi quốc gia, doanh nghiệp và tổ chức.

Theo ông Lê An Hải, Chủ tịch Công đoàn Công Thương Việt Nam, Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đã xác định mục tiêu phát triển nhanh và bền vững, lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao làm động lực chủ yếu cho tăng trưởng.

Trong bối cảnh đó, tổ chức Công đoàn và đội ngũ người lao động ngành Công Thương cần tiếp tục phát huy vai trò tiên phong, nòng cốt trong lao động sản xuất, đổi mới công nghệ, nâng cao năng suất lao động, chất lượng nguồn nhân lực và năng lực cạnh tranh quốc gia.

Bước vào giai đoạn 2026-2030, Công đoàn Công Thương Việt Nam xác định triển khai nhiều phong trào thi đua trọng tâm, trong đó nổi bật là phong trào "Lao động giỏi, năng suất cao, thu nhập tốt". Phong trào hướng tới việc khuyến khích đoàn viên, người lao động phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật, ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số vào sản xuất, quản lý nhằm nâng cao năng suất lao động, chất lượng sản phẩm cũng như thu nhập cho người lao động.

Song song đó là phong trào "Cả nước thi đua đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số", gắn với chương trình "Bình dân học vụ số". Đây được xem là giải pháp quan trọng để xây dựng đội ngũ lao động có kỹ năng số, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ mới, tự động hóa và trí tuệ nhân tạo vào công việc.

Theo ông Lê An Hải, việc nâng cao kỹ năng số cho đoàn viên, người lao động không chỉ giúp thích ứng với sự thay đổi của môi trường sản xuất hiện đại mà còn góp phần thúc đẩy quá trình cải tiến kỹ thuật, tiết kiệm chi phí và nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.

Mục tiêu đặt ra là xây dựng đội ngũ công nhân lao động ngành Công Thương hiện đại, chuyên nghiệp, có khả năng thích ứng với hội nhập quốc tế; đồng thời phấn đấu 100% cán bộ công đoàn sử dụng thành thạo các nền tảng số trong công tác quản lý và hoạt động công đoàn.

Để các phong trào thi đua đạt hiệu quả thực chất, Chủ tịch Công đoàn Công Thương Việt Nam nhấn mạnh, các cấp công đoàn cần tiếp tục đổi mới phương thức tổ chức, gắn thi đua với nhiệm vụ chính trị và nhiệm vụ sản xuất kinh doanh của từng đơn vị; khuyến khích người lao động phát huy sáng kiến, ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số.

Cùng với đó, tăng cường đào tạo, nâng cao tay nghề, kỹ năng nghề nghiệp và ý thức kỷ luật lao động; đẩy mạnh công tác kiểm tra, giám sát, kịp thời tháo gỡ khó khăn, hạn chế tình trạng chạy theo thành tích để các phong trào thi đua thực sự trở thành động lực phát triển.

Từ chuyển đổi số đến kiến tạo phong trào thi đua số

Đồng tình với định hướng trên, TS. Lê Ngọc Sơn, Chủ tịch Công đoàn Trường Đại học Công nghiệp TP. Hồ Chí Minh, cho rằng Đại hội Công đoàn Việt Nam lần thứ XIV đã mở ra một giai đoạn phát triển mới của tổ chức Công đoàn trong bối cảnh đất nước đẩy mạnh phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Theo TS. Lê Ngọc Sơn, Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là những động lực quan trọng để nâng cao năng suất lao động, năng lực cạnh tranh và phát triển đất nước nhanh, bền vững trong kỷ nguyên mới.

Tuy nhiên, chuyển đổi số không chỉ là việc số hóa hồ sơ hay ứng dụng phần mềm vào quản lý. Bản chất của quá trình này là sự thay đổi toàn diện về tư duy, phương thức làm việc, mô hình quản trị và cách thức tạo ra giá trị mới dựa trên dữ liệu, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), điện toán đám mây và tự động hóa đang tạo ra những thay đổi sâu sắc trong sản xuất, kinh doanh, nghiên cứu và quản lý. Người biết khai thác dữ liệu, ứng dụng AI và các công cụ số sẽ có năng suất và hiệu quả công việc vượt trội hơn nhiều so với phương thức truyền thống.

Theo TS. Lê Ngọc Sơn, lợi thế cạnh tranh trong tương lai sẽ không còn phụ thuộc chủ yếu vào nguồn lực hay vốn đầu tư, mà được quyết định bởi năng lực số, khả năng đổi mới sáng tạo và trình độ ứng dụng khoa học, công nghệ. Đây cũng là nền tảng để mỗi tổ chức và người lao động nâng cao năng suất, tạo ra giá trị mới và thích ứng với kỷ nguyên số.

Dù vậy, quá trình chuyển đổi số hiện nay vẫn đang đối mặt với nhiều khó khăn. Nhiều đơn vị đã đầu tư hệ thống công nghệ hiện đại nhưng hiệu quả chưa đạt kỳ vọng. Nguyên nhân chủ yếu không nằm ở công nghệ mà ở yếu tố con người, khi không ít người lao động còn thiếu kỹ năng số, chưa quen với môi trường làm việc số hoặc còn tâm lý e ngại thay đổi.

Từ thực tiễn đó, TS. Lê Ngọc Sơn cho rằng, để chuyển đổi số thành công cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, trong đó con người phải được đặt ở vị trí trung tâm. Bên cạnh đầu tư hạ tầng và công nghệ, cần chú trọng tuyên truyền, nâng cao nhận thức; đào tạo, bồi dưỡng năng lực số cho đoàn viên, người lao động; tạo điều kiện để họ tiếp cận và ứng dụng khoa học, công nghệ, trí tuệ nhân tạo vào công việc hằng ngày.

Khơi dậy năng lực số, kiến tạo giá trị mới

Theo TS. Lê Ngọc Sơn, một bước phát triển mới trong quá trình chuyển đổi số là xây dựng và phát triển phong trào thi đua số. Đây sẽ là động lực quan trọng giúp chuyển đổi số đi vào thực chất, khuyến khích tinh thần học tập, đổi mới sáng tạo và chủ động thích ứng của người lao động.

Để phong trào phát huy hiệu quả, TS. Lê Ngọc Sơn đề xuất triển khai chương trình "Mỗi đoàn viên - Một kỹ năng số mới" và "Mỗi đoàn viên - Một sáng kiến đổi mới sáng tạo". Tùy theo vị trí việc làm và chuyên môn, mỗi người có thể học thêm một kỹ năng số, ứng dụng một công cụ AI hoặc đề xuất một sáng kiến cải tiến nhằm nâng cao năng suất và chất lượng công việc.

Phong trào không đặt mục tiêu tất cả mọi người đều trở thành chuyên gia công nghệ, mà hướng tới việc mỗi đoàn viên chủ động thay đổi tư duy, sẵn sàng học hỏi và ứng dụng khoa học công nghệ phù hợp với điều kiện thực tế của bản thân và đơn vị.

Bên cạnh đó, các tổ công đoàn có thể triển khai mô hình "Mỗi tổ công đoàn - Một mô hình chuyển đổi số", tập trung vào các giải pháp thiết thực, dễ áp dụng và mang lại hiệu quả cụ thể. Qua đó, tổ công đoàn vừa là nơi triển khai các sáng kiến chuyển đổi số, vừa là môi trường để chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ lẫn nhau và lan tỏa tinh thần đổi mới sáng tạo.

Theo TS. Lê Ngọc Sơn, phong trào thi đua số sẽ mang lại nhiều giá trị thiết thực: Đối với người lao động là năng lực mới, kỹ năng mới và cơ hội nghề nghiệp mới; đối với đơn vị là năng suất cao hơn, chất lượng tốt hơn và năng lực cạnh tranh mạnh hơn; đối với tổ chức Công đoàn là phương thức hoạt động hiện đại, hiệu quả và từng bước xây dựng thành công mô hình Công đoàn số.

TS. Lê Ngọc Sơn cũng đề xuất phát động sâu rộng trong toàn hệ thống Công đoàn với tinh thần: "Mỗi đoàn viên - Một kỹ năng số mới; Mỗi đoàn viên - Một sáng kiến đổi mới sáng tạo; Mỗi tổ công đoàn - Một mô hình chuyển đổi số; Mỗi đơn vị - Một trung tâm ứng dụng khoa học, công nghệ và kiến tạo giá trị mới".

"Với sự lãnh đạo của Đảng, sự chỉ đạo của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, Công đoàn Công Thương Việt Nam cùng tinh thần đổi mới, sáng tạo của đội ngũ đoàn viên, người lao động, phong trào thi đua số được kỳ vọng sẽ trở thành động lực quan trọng. Qua đó, góp phần xây dựng tổ chức Công đoàn hiện đại, vững mạnh và đồng hành hiệu quả cùng người lao động trong kỷ nguyên số", TS. Lê Ngọc Sơn tin tưởng.