Tìm giải pháp cung ứng điện an toàn, ổn định mùa cao điểm

Nhu cầu điện tăng cao

Theo cập nhật của ngành điện, trong đợt nắng nóng cuối tháng 5/2026, nhiệt độ đạt hơn 40°C, phụ tải điện miền Bắc đã ghi nhận mức tăng rất cao. Riêng trên địa bàn do Tổng công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) quản lý, công suất phụ tải cực đại đã đạt 20.234 MW vào lúc 22h00 ngày 25/5/2026, tăng khoảng 27% so với cùng kỳ năm trước và cao hơn 6,6% so với mức đỉnh năm 2025.

Dự báo trong mùa hè năm nay, công suất cực đại khu vực miền Bắc có thể tiếp tục tăng lên mức 21.200 - 21.500 MW, tạo áp lực lớn đối với công tác vận hành và bảo đảm cung ứng điện an toàn, ổn định. Trong bối cảnh đó, cùng với các giải pháp về nguồn và lưới điện, sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả đang được xem là một trong những giải pháp thiết thực, ít tốn kém nhưng mang lại hiệu quả cao.

Chia sẻ tại Tọa đàm "Miền Bắc vào mùa nắng nóng: Sử dụng điện hiệu quả, giảm áp lực hệ thống và hóa đơn tiền điện" do Báo Công Thương tổ chức vào sáng 4/6, ông Đỗ Văn Năm - Thành viên Hội đồng thành viên Tổng công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) cho rằng: Trong đợt nắng nóng diện rộng từ ngày 23/5 đến 25/5/2026 (và dự báo còn tiếp diễn đến ngày 27/5), công suất phụ tải cực đại (Pmax) trên địa bàn do Tổng công ty Điện lực miền Bắc quản lý đã đạt 20.234 MW vào lúc 22h00 ngày 25/5/2026, tăng khoảng 27% so với cùng kỳ và tăng khoảng 6,6% so với mức Pmax cao nhất năm 2025. Đây là mức tăng trưởng phụ tải rất cao, phản ánh nhu cầu sử dụng điện tăng mạnh trong bối cảnh thời tiết nắng nóng gay gắt xuất hiện sớm và kéo dài tại khu vực miền Bắc.

Theo dự báo của cơ quan khí tượng thủy văn, năm 2026 tiếp tục chịu ảnh hưởng của hiện tượng El Nino với nền nhiệt cao, nắng nóng có thể xuất hiện sớm và kéo dài hơn trung bình nhiều năm. Do đó, phụ tải điện tại miền Bắc được dự báo sẽ tăng cao trong các khung giờ cao điểm, đặc biệt là cao điểm trưa từ 12h00 – 15h00 và cao điểm tối từ 21h00 - 24h00. Trong đó, cao điểm tối thường là thời điểm áp lực lớn nhất đối với hệ thống điện do nhu cầu sinh hoạt tăng cao, trong khi nguồn điện mặt trời không còn khả năng hỗ trợ.

Trên cơ sở tính toán và cập nhật tình hình phụ tải thực tế, EVNNPC dự báo công suất cực đại năm 2026 có thể đạt khoảng 21.200 - 21.500 MW, tương ứng mức tăng trưởng khoảng 11,7% - 13,3% so với năm trước.

Cùng quan điểm, ông Nguyễn Thế Hữu - Phó Cục trưởng Cục Điện lực (Bộ Công Thương) cho rằng: Trong tháng 4 và 5/2026 có nhiều đợt nắng nóng kéo dài. Đỉnh điểm là xảy ra vào cuối tháng 5, nhiệt độ ở khu vực miền Bắc nhiều ngày liên tiếp tăng lên 40 độ C, tạo nên một áp lực rất lớn đối với hệ thống cung cấp điện. Dự báo, tổng sản lượng điện toàn hệ thống trong cả năm 2026 tăng khoảng 9,1% so với cả năm 2025.

Đánh giá về bức tranh cung ứng điện trong bối cảnh mùa nắng nóng và địa chính trị toàn cầu, ông Hà Đăng Sơn - chuyên gia năng lượng, Chủ tịch Trung tâm Nghiên cứu năng lượng và Tăng trưởng xanh cho rằng: Về mặt thời tiết, so với năm 2025, năm 2026 là một thách thức vì đây là giai đoạn chuyển từ La Nina sang El Nino và bắt đầu từ tháng 7/2026 hiện tượng El Nino trở nên cực đoan hơn, căng thẳng hơn.

Cần sự đồng hành của doanh nghiệp và người dân

Ông Nguyễn Thế Hữu cho biết, trong bối cảnh nhu cầu sử dụng năng lượng gia tăng, mới đây Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số 09/CT-TTg và Chỉ thị số 10/CT-TTg. Trong đó, Chỉ thị số 09/CT-TTg ban hành ngày 19/3/2026 tập trung vào việc tăng cường thực hiện tiết kiệm năng lượng, thúc đẩy chuyển dịch năng lượng và phát triển phương tiện giao thông điện; Chỉ thị số 10/CT-TTg ban hành ngày 30/3/2026 tập trung vào việc tăng cường thực thi tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà.

Với vai trò cơ quan quản lý ngành, để triển khai các chỉ thị trên, Bộ Công Thương đã ban hành những kế hoạch hành động, thực hiện chỉ tiêu cụ thể, phấn đấu tiết kiệm 3% điện năm 2026. Cụ thể, ngày 26/5/2026, Bộ trưởng Bộ Công Thương và các Thứ trưởng đã có buổi làm việc với 34 Sở Công Thương các tỉnh, thành phố và các doanh nghiệp điện lực để ứng phó với nhu cầu điện tăng cao. Qua đó đề nghị các địa phương triển khai những giải pháp tiết kiệm điện. Thời gian tới, Bộ Công Thương sẽ tiếp tục vận động, giám sát các địa phương thực hiện 2 chỉ thị này.

Dưới góc độ doanh nghiệp, để hưởng ứng phong trào tiết kiệm điện của Chính phủ và Bộ Công Thương, ông Lê Quang Trung - Giám đốc Công ty Cổ phần Đầu tư phát triển VICENRA cho rằng: Với ngành sản xuất gạch men, gạch ốp lát, điện năng là một trong những yếu tố đầu vào quan trọng, chiếm tỷ trọng đáng kể trong chi phí sản xuất. Vào mùa hè, khi nhu cầu sử dụng điện tăng cao, doanh nghiệp cũng chịu nhiều áp lực hơn trong việc kiểm soát chi phí và duy trì hoạt động sản xuất liên tục.

“Chúng tôi luôn xác định sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả không chỉ giúp giảm chi phí sản xuất mà còn là trách nhiệm của doanh nghiệp đối với cộng đồng và hệ thống điện quốc gia”, ông Lê Quang Trung chia sẻ.

Đặc biệt, thực hiện Chỉ thị số 10 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ, VICENRA đã chủ động xây dựng kế hoạch sử dụng năng lượng hiệu quả ngay từ đầu năm. Cụ thể, doanh nghiệp đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ như rà soát, tối ưu các dây chuyền sản xuất; bố trí lịch vận hành phù hợp; tăng cường bảo dưỡng thiết bị nhằm giảm tổn thất điện năng; đồng thời từng bước thay thế các thiết bị có mức tiêu thụ điện lớn bằng các thiết bị hiệu suất cao hơn.

“Song song với đó, chúng tôi đẩy mạnh các phong trào tiết kiệm điện trong toàn doanh nghiệp, nâng cao ý thức sử dụng điện hiệu quả của cán bộ, công nhân viên. Đối với chương trình điều chỉnh phụ tải (DR), doanh nghiệp luôn tham gia trên tinh thần tự nguyện và trách nhiệm, góp phần giảm áp lực cho hệ thống điện trong các thời điểm phụ tải tăng cao” - ông Lê Quang Trung khẳng định và cho rằng các giải pháp trên đã mang lại hiệu quả tích cực, giúp doanh nghiệp tiết giảm chi phí năng lượng, nâng cao hiệu suất sử dụng điện và duy trì hoạt động sản xuất ổn định.

Trong thời gian tới, theo đại diện VICENRA, doanh nghiệp sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Công ty Điện lực Thanh Hóa để triển khai thêm nhiều giải pháp sử dụng năng lượng hiệu quả. Đồng thời, nghiên cứu phương án đầu tư điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ phù hợp với điều kiện thực tế nhằm chủ động hơn về năng lượng, giảm phát thải và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Đánh giá cao ý thức sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả đang ngày càng được nâng cao trong cộng đồng doanh nghiệp và người dân, tuy nhiên các diễn giả cũng cho rằng dư địa để doanh nghiệp và người dân sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả vẫn còn rất lớn. Khảo sát cho thấy, nhiều doanh nghiệp và người dân đã có ý thức, song từ ý thức đến hành động vẫn còn một khoảng cách khá xa.

Trong bối cảnh nhu cầu sử dụng điện cho sản xuất và sinh hoạt tăng cao, các chuyên gia đề nghị cộng đồng doanh nghiệp và người dân cần đồng hành cùng ngành điện thông qua việc sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả. Trong đó, một trong những giải pháp đối với doanh nghiệp được ông Đỗ Văn Năm đưa ra là thay đổi nhận thức, cải tiến công nghệ và chủ động tuân thủ các quy định của pháp luật. Đối với hộ gia đình, cần tối ưu hóa thiết bị thông qua bảo dưỡng, bảo trì định kỳ nhằm tăng hiệu quả làm mát, nhất là đối với điều hòa, tủ lạnh, từ đó giảm phụ tải và giảm hóa đơn tiền điện.

Sáng 4/6, Báo Công Thương tổ chức tọa đàm với chủ đề: “Miền Bắc vào mùa nắng nóng: Sử dụng điện hiệu quả, giảm áp lực hệ thống và hóa đơn tiền điện”. Tọa đàm chia thành 2 phần: Phần I - Khả năng cung ứng điện và hiện trạng tiết kiệm điện; Phần II - Khuyến nghị và giải pháp sử dụng điện hiệu quả.

Tọa đàm có sự tham gia của ông Nguyễn Thế Hữu - Phó Cục trưởng Cục Điện lực; ông Hà Đăng Sơn - chuyên gia năng lượng, Chủ tịch Trung tâm Nghiên cứu năng lượng và Tăng trưởng xanh; ông Đỗ Văn Năm - Thành viên Hội đồng thành viên Tổng công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC); ông Lê Quang Trung - Giám đốc Công ty Cổ phần Đầu tư phát triển VICENZA.