Lào Cai - Hà Khẩu: Gỡ 'điểm nghẽn' logistics, khai phá tiềm năng tỷ USD

Nâng cao năng lực cạnh tranh hàng hóa xuất nhập khẩu

Nhằm tăng cường mối quan hệ hợp tác sâu rộng giữa hai nước, trong khuôn khổ chuyến công tác của Đoàn giao dịch thương mại tại tỉnh Vân Nam (Trung Quốc) do Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) tổ chức, ngày 15/4, tại huyện Hà Khẩu, tỉnh Vân Nam đã diễn ra Tọa đàm doanh nghiệp Việt Nam - Trung Quốc kết hợp giao thương. 

Sự kiện thu hút gần 100 đại biểu, không chỉ đơn thuần là không gian kết nối cung - cầu mà còn là nơi nhận diện những xu hướng mới trong quan hệ kinh tế song phương giữa Việt Nam và các địa phương trọng điểm của Trung Quốc như Vân Nam, Trùng Khánh, Tứ Xuyên, Quảng Tây.

Nhấn mạnh mối quan hệ hợp tác hai bên tại tọa đàm, bà Nguyễn Thị Thu Thủy, Phó Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ xúc tiến thương mại và đầu tư, Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) cho hay, quan hệ thương mại Việt Nam - Trung Quốc đang chuyển dịch mạnh mẽ từ hình thức trao đổi hàng hóa sang liên kết sản xuất và tham gia sâu vào chuỗi cung ứng khu vực, toàn cầu.

Trung Quốc hiện là nguồn cung nguyên liệu lớn nhất cho sản xuất tại Việt Nam, trong khi Việt Nam ngày càng giữ vai trò quan trọng trong mạng lưới sản xuất quốc tế. Không chỉ dừng lại ở thương mại truyền thống, hợp tác giữa hai nước đang mở rộng sang các lĩnh vực mới như công nghệ cao, kinh tế số, thương mại điện tử xuyên biên giới, logistics và phát triển hạ tầng. Đây được xem là bước chuyển sang giai đoạn hợp tác chất lượng cao, mang tính bền vững và chiều sâu hơn.

"Hạ tầng kết nối thương mại giữa hai nước, đặc biệt tại khu vực biên giới, ngày càng được cải thiện. Việc phát triển hệ thống cửa khẩu, đường cao tốc, đường sắt liên vận, cùng với nâng cấp dịch vụ logistics và cải tiến quy trình thông quan đã góp phần giảm chi phí giao dịch và nâng cao năng lực cạnh tranh hàng hóa xuất nhập khẩu", bà Thuỷ nói. 

Trong đó, cặp cửa khẩu Lào Cai - Hà Khẩu giữ vai trò then chốt trong quan hệ thương mại Việt Nam - Trung Quốc. Những năm gần đây, cơ sở hạ tầng tại khu vực cửa khẩu được đầu tư nâng cấp đáng kể; hệ thống kho bãi, logistics, kiểm dịch và hải quan điện tử từng bước hoàn thiện, góp phần nâng cao năng lực thông quan và rút ngắn thời gian xử lý hàng hóa.

Theo số liệu của Hải quan Lào Cai, năm 2025, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu qua cặp cửa khẩu Lào Cai - Hà Khẩu đạt 2,16 tỷ USD với khoảng 86 nghìn tờ khai. Tính từ đầu năm 2026 đến ngày 9/4/2026, kim ngạch đạt 640,46 triệu USD, với 23.316 tờ khai, cho thấy hoạt động thương mại tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực.

Bà Thuỷ nhấn mạnh, hoạt động thông quan tại đây ngày càng được cải thiện cả về hạ tầng, quy trình và sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng hai bên, góp phần rút ngắn thời gian, giảm chi phí logistics, nâng cao hiệu quả lưu thông hàng hóa và tạo môi trường thương mại minh bạch, thuận lợi cho doanh nghiệp.

Hà Khẩu: Kênh "vàng" cho giao lưu kinh tế và thương mại giữa hai nước

Bên cạnh những kết quả tích cực, theo bà Thuỷ, vẫn còn tồn tại một số khó khăn, đặc biệt liên quan đến thủ tục hành chính, tiêu chuẩn kỹ thuật và năng lực logistics. Để nâng cao hiệu quả thương mại và hoạt động thông quan qua cửa khẩu Lào Cai - Hà Khẩu trong thời gian tới, bà Thủy cho rằng, cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp.

Về phía cơ quan quản lý, cần tăng cường trao đổi, thống nhất quy trình kiểm dịch và tiêu chuẩn hàng hóa; tiếp tục đầu tư hạ tầng logistics, kho lạnh, bãi đỗ xe; đẩy mạnh chuyển đổi số và cung cấp thông tin kịp thời cho doanh nghiệp.

Về phía doanh nghiệp, cần nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng tiêu chuẩn thị trường Trung Quốc, chú trọng xây dựng thương hiệu và truy xuất nguồn gốc. Đồng thời, hai bên cần thiết lập cơ chế phối hợp thường xuyên, mở rộng thời gian thông quan và từng bước triển khai mô hình “cửa khẩu thông minh”.

Nhấn mạnh cơ hội hợp tác tại Hà Khẩu, bà Lưu Tiểu Diễm, Phó Chủ tịch UBND huyện Hà Khẩu cho biết, Hà Khẩu là đầu mối quan trọng trên biên giới Trung Quốc - Việt Nam, kênh vàng cho giao lưu kinh tế và thương mại giữa hai nước.

"Tọa đàm nhằm tập trung vào các nhu cầu cốt lõi của doanh nghiệp Trung Quốc và Việt Nam trong thương mại xuất nhập khẩu, logistics và thông quan, mở rộng thị trường, hợp tác dự án và đầu tư công nghiệp", bà Diễm cho hay. 

Trên cơ sở nền tảng chuyên nghiệp do Chính phủ hai nước thiết lập, Tọa đàm đã thúc đẩy sự kết hợp giữa năng lực sản xuất chất lượng cao, kênh phân phối thị trường và nguồn lực công nghệ, hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam đầu tư vào Trung Quốc và doanh nghiệp Trung Quốc tìm kiếm thị trường tại Việt Nam. Qua đó, đạt được sự bổ sung nguồn lực, cộng hưởng công nghiệp; không ngừng nâng cao mức độ, chất lượng tạo thuận lợi thương mại giữa Trung Quốc và Việt Nam.

Bà Lưu Tiểu Diễm đề nghị hai bên tăng cường hợp tác thực hiện luân phiên các hoạt động tọa đàm kết nối doanh nghiệp ở hai nước để tạo thêm nhiều cơ hội giá trị cho các doanh nghiệp hợp tác kinh doanh và đầu tư.

Ngoài chương trình tọa đàm, cùng ngày, Đoàn giao dịch thương mại Việt Nam đã đến khảo sát, làm việc với Khu công nghiệp logisicts thương mại điện tử xuyên biên giới Hà Khẩu (giai đoạn 2). Dự án này nằm ở khu vực phía Đông, phân khu Hồng Hà, tổng vốn đầu tư trên 254 triệu Nhân dân tệ, diện tích xây dựng 68.500 m2, bao gồm tòa nhà văn phòng hải quan, tòa nhà trung tâm thanh tra thông quan dịch vụ tổng hợp, tòa nhà trưng bày thương mại điện tử xuyên biên giới, tòa nhà kiểm dịch, các kho tiêu chuẩn, kho lạnh…

Đại diện Ban Quản lý Khu công nghiệp cho biết, sẽ sẵn sàng tạo điều kiện cho các doanh nghiệp Việt Nam liên kết với doanh nghiệp Trung Quốc để trưng bày sản phẩm miễn phí tại khu vực này và thực hiện quảng bá, chào bán, giao dịch sản phẩm trên các nền tảng thương mại điện tử lớn của Trung Quốc.

Ngoài ra, Đoàn cũng đã tới thăm Khu công nghiệp Chế biến hàng hóa đặc sắc ASEAN tại huyện Hà Khẩu, tìm hiểu quy trình chế biến tại chỗ các mặt hàng nông sản như cà phê để tích hợp bán buôn, bán lẻ, chuẩn hóa việc vận chuyển và tiêu thụ tới nhiều tỉnh, thành phố của Trung Quốc.

Bà Nguyễn Thị Thu Thủy cho biết, trong thời gian tới, việc tăng cường hợp tác, thúc đẩy chuyển đổi số trong quản lý hải quan cũng như nâng cao chất lượng hàng hóa sẽ là những yếu tố then chốt để tận dụng tối đa tiềm năng của cặp cửa khẩu này. Tin rằng, với sự quyết tâm và phối hợp chặt chẽ của các cơ quan chức năng và cộng đồng doanh nghiệp hai nước, hoạt động thương mại song phương sẽ ngày càng phát triển bền vững, hiệu quả hơn.