Hệ sinh thái đổi mới sáng tạo là nền tảng của công nghiệp thế hệ mới

Ông Trương Minh Huy Vũ, Phó Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh phát biểu tại sự kiện. Ảnh: BTC

Kiến tạo hệ sinh thái công nghiệp

Ngày 26/10/2026, tại TP. Hồ Chí Minh, Ngày Đổi mới sáng tạo (Open Innovation Day 2026) diễn ra với chủ đề “Kiến tạo thành phố công nghiệp thế hệ mới”, mở đầu chuỗi hoạt động Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026.

Sự kiện do Trung tâm Đổi mới sáng tạo Mở - SoiHub chủ trì, phối hợp với Viện Đổi mới sáng tạo Quốc gia, Bộ Khoa học Công nghệ, Công ty CP Công nghệ Viễn thông Sài Gòn và Trung tâm Cách mạng công nghiệp lần thứ tư tại TPHCM (HCMC C4IR) tổ chức.

Phát biểu tại sự kiện, ông Trương Minh Huy Vũ, Phó Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh, nhấn mạnh Open Innovation Day 2026 là hoạt động mở màn chuỗi sự kiện Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026, năm đầu tiên diễn đàn được Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) đồng thương hiệu.

Theo ông Vũ, động lực tăng trưởng của thành phố trong giai đoạn tới phải dựa trên đổi mới sáng tạo và sự kết hợp giữa đổi mới sáng tạo với các lĩnh vực phát triển kinh tế, công nghiệp và đô thị.

Hiện TP. Hồ Chí Minh có hơn 40 vườn ươm, trung tâm đổi mới sáng tạo và cơ sở ươm tạo công nghệ. Nhiều mô hình đang phát triển theo hướng hợp tác trực tiếp với các tập đoàn, doanh nghiệp và đối tác quốc tế, tạo nền tảng kết nối hoạt động nghiên cứu với nhu cầu thị trường.

Sau khi hợp nhất với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, thành phố có thêm dư địa phát triển công nghiệp, tạo điều kiện tổ chức lại không gian sản xuất, phát triển các khu công nghiệp công nghệ cao, công nghệ số và những ngành công nghiệp mới.

Theo định hướng được lãnh đạo TP. Hồ Chí Minh đề cập, các khu vực như Bắc Tân Uyên và Châu Đức có tiềm năng phát triển không gian công nghiệp quy mô lớn, gắn với hạ tầng năng lượng, trong đó có năng lượng mặt trời, điện gió ngoài khơi và các hệ thống kết nối năng lượng.

Thành phố cũng định hướng huy động nguồn lực từ đầu tư công, hợp tác công tư và khu vực tư nhân để chuẩn bị hạ tầng, tạo điều kiện đón các nhà đầu tư công nghiệp.

Tuy nhiên, ông Trương Minh Huy Vũ nhấn mạnh, việc kiến tạo thành phố công nghiệp thế hệ mới không chỉ là câu chuyện phát triển quỹ đất và hạ tầng.

“Bản chất khi chúng ta bước vào câu chuyện công nghiệp thế hệ mới thì không chỉ là hạ tầng, không chỉ là các khu công nghiệp mà quan trọng nhất là hệ sinh thái của chúng ta”, ông Vũ nhấn mạnh.

Theo đó, hệ sinh thái công nghiệp phải có sự kết nối giữa nguồn nhân lực, trường đại học, viện nghiên cứu, vườn ươm, doanh nghiệp, nhà đầu tư và cơ chế chính sách. Đặc biệt, cần giải quyết khoảng cách giữa nghiên cứu trong trường đại học và thương mại hóa công nghệ, tạo điều kiện đưa kết quả nghiên cứu vào sản xuất, kinh doanh.

Theo ông Nguyễn Khắc Lịch, Cục trưởng Cục Công nghệ số và Trí tuệ nhân tạo (Bộ Khoa học và Công nghệ) Việt Nam cần thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm đột phá chiến lược, tập trung làm chủ công nghệ và phát triển công nghiệp nội địa trong các lĩnh vực giá trị gia tăng cao như bán dẫn, AI và UAV.

Để hiện thực hóa định hướng này, chính sách cần đưa nhanh vào thực tiễn thông qua việc gắn kết doanh nghiệp từ khâu nghiên cứu đến thương mại hóa, nâng cao năng lực thiết kế chip bán dẫn, ứng dụng thực tế UAV, đồng thời lấy AI và sản xuất thông minh làm động lực tăng năng suất lao động. Trong đó, TP. Hồ Chí Minh sở hữu nhiều lợi thế về hạ tầng, nguồn nhân lực và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo để tiên phong triển khai. Đặc biệt, việc hoàn thiện cơ chế thử nghiệm có kiểm soát được xem là giải pháp then chốt giúp tháo gỡ rào cản thể chế, mở rộng không gian cho doanh nghiệp thử nghiệm và phát triển các sản phẩm công nghệ mới.

Kết nối công nghệ với bài toán thực tế

Ở góc độ đơn vị triển khai, bà Bùi Thanh Hằng, Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo mở SoiHub, cho biết trung tâm được hình thành từ năm 2023 với định hướng lấy doanh nghiệp, tập đoàn và ngành công nghiệp làm trọng tâm, lấy nhu cầu thị trường làm điểm xuất phát để kết nối các nguồn lực công nghệ.

Theo bà Hằng, SoiHub tập trung tiếp nhận những bài toán thực tế của doanh nghiệp và địa phương, kết nối chuyên gia, nhà khoa học và đối tác công nghệ để thiết kế các giải pháp phù hợp.

Đến nay, SoiHub đã và đang kết nối, hợp tác và phát triển 50 công nghệ trong nước và quốc tế; tiếp nhận, giải quyết 15 đơn đặt hàng từ thị trường và thiết lập 20 thỏa thuận hợp tác chiến lược với các đối tác công nghệ trong khu vực và trên thế giới.

Từ các hoạt động hợp tác, SoiHub đang thúc đẩy những chương trình, dự án trong các lĩnh vực chiến lược như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, kinh tế tầm thấp, công nghiệp chế tạo và vật liệu mới.

“Để hiện thực hóa khát vọng tăng trưởng và nâng cao năng lực cạnh tranh, Việt Nam không thể chỉ dừng lại ở việc thu hút đầu tư hay tiếp nhận công nghệ. Chúng ta cần từng bước làm chủ công nghệ, phát triển năng lực sản xuất, hình thành đội ngũ nhân lực chất lượng cao và nâng cao vị thế của doanh nghiệp Việt Nam”, bà Hằng nhấn mạnh.

Theo bà Hằng, việc lựa chọn TP. Hồ Chí Minh làm nơi đặt nền móng đầu tiên cho mô hình SoiHub xuất phát từ lợi thế của một trung tâm kinh tế lớn, nơi hội tụ năng lực công nghệ, nguồn nhân lực chất lượng cao và cộng đồng doanh nghiệp năng động.

Trong khuôn khổ Open Innovation Day 2026, các phiên thảo luận tập trung vào những nền tảng quan trọng để phát triển công nghiệp thế hệ mới, đặc biệt là kinh tế tầm thấp.

Với chủ đề “Nền tảng của công nghiệp thế hệ mới trong kỷ nguyên AI”, các chuyên gia chia sẻ về thu hút dòng vốn đầu tư vào trung tâm dữ liệu AI, năng lực tính toán, an ninh dữ liệu, nguồn nhân lực và hạ tầng năng lượng xanh; những điều kiện để Việt Nam phát triển hạ tầng công nghệ, tiếp cận các dòng vốn quốc tế và nâng cao năng lực cạnh tranh trong các ngành công nghiệp sử dụng nhiều dữ liệu, năng lượng và công nghệ cao.

Open Innovation Day 2026 thu hút hàng trăm doanh nghiệp trong và ngoài nước tham dự. Ảnh: T.H

Với chủ đề “Kinh tế tầm thấp - Kiến tạo không gian tăng trưởng mới”, các nội dung tập trung vào phương tiện bay không người lái, hệ thống tự hành, kết nối vệ tinh, hạ tầng thử nghiệm và phát triển các khu công nghiệp chuyên ngành.

Một trong những điểm nhấn của Open Innovation Day 2026 là hoạt động công bố các hợp tác chiến lược nhằm thúc đẩy phát triển hệ sinh thái công nghiệp thế hệ mới, với TP.HCM đóng vai trò kết nối và tiên phong.

Hoạt động này gắn với định hướng của Open Innovation Day 2026 là tiếp nhận những bài toán thực tế từ doanh nghiệp, khu công nghiệp và địa phương; kết nối các nguồn lực nghiên cứu, công nghệ và đầu tư để thiết kế giải pháp, hình thành các dự án hợp tác và thúc đẩy thương mại hóa công nghệ.

Các lĩnh vực trọng tâm của chương trình gồm trí tuệ nhân tạo, hạ tầng công nghệ số, năng lượng thế hệ mới, sản xuất thông minh và những ngành công nghiệp có tiềm năng tạo ra động lực tăng trưởng mới.

Thông qua các hoạt động công bố hợp tác, ban tổ chức kỳ vọng thúc đẩy việc chuyển những kết nối ban đầu thành chương trình, dự án cụ thể, góp phần nâng cao năng lực công nghệ và sức cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam.