Ninh Bình: Dự án hơn 266 tỷ đồng ở Nhật Tân sau 5 năm vẫn chưa thể khởi công

Thanh tra tỉnh Ninh Bình ban hành kết luận đối với Dự án đầu tư xây dựng Khu nhà ở tại xã Nhật Tân, huyện Kim Bảng, tỉnh Hà Nam (nay là phường Kim Thanh, tỉnh Ninh Bình). Ảnh:TH

Giải phóng mặt bằng kéo dài, 44 hộ nhận tiền khi phương án chưa được duyệt

Theo nội dung Kết luận số 84/KL-TTr của Thanh tra Ninh Bình, Dự án đầu tư xây dựng Khu nhà ở tại xã Nhật Tân, huyện Kim Bảng, tỉnh Hà Nam (nay là phường Kim Thanh, tỉnh Ninh Bình) do Công ty TNHH Tam Thành Nam thực hiện, được UBND tỉnh Hà Nam chấp thuận tại Quyết định số 2804 ngày 31/12/2020.

Dự án có diện tích hơn 108.538 m², quy mô dân số khoảng 1.400 người, với 352 căn, lô nền nhà ở, tương ứng 123.267 m² sàn nhà ở. Tổng mức đầu tư theo hồ sơ đề xuất khoảng 266,639 tỷ đồng.

Tuy nhiên, đến thời điểm thanh tra, dự án vẫn chưa hoàn thành các thủ tục để có thể triển khai xây dựng. Theo kết luận thanh tra, dự án đã quá mốc tiến độ “từ năm 2021 đến năm 2023” được ghi tại Quyết định số 2804 nhưng chưa được điều chỉnh chủ trương đầu tư; chưa hoàn thành bồi thường, hỗ trợ, giải phóng mặt bằng; chưa được giao đất, chưa xác định giá đất cụ thể, chưa lập thiết kế, dự toán xây dựng công trình, chưa được cấp giấy phép xây dựng và chưa khởi công.

Một trong những điểm nghẽn được kết luận thanh tra chỉ rõ là công tác bồi thường, hỗ trợ, giải phóng mặt bằng.

Sau hơn 5 năm kể từ khi ban hành Thông báo thu hồi đất số 451 ngày 31/12/2020, phương án bồi thường, hỗ trợ mới được phê duyệt đối với 68/159 hộ; còn 36 hộ có đất nông nghiệp, 8 hộ có đất ở và 13 ngôi mộ chưa hoàn thành kiểm đếm, bồi thường.

Trong phạm vi dự án còn 1.048,7 m² đất ở hiện trạng chưa có phương án bố trí tái định cư được phê duyệt, ảnh hưởng đến việc thực hiện thu hồi đất và tiến độ bồi thường, hỗ trợ, giải phóng mặt bằng. Thanh tra đánh giá công tác giải phóng mặt bằng kéo dài, chưa đáp ứng yêu cầu tiến độ thực hiện dự án.

Đáng chú ý, trong quá trình thực hiện bồi thường, hỗ trợ, đã chi trả tiền cho 44 hộ gia đình, cá nhân, tương ứng diện tích 26.417,4m², khi chưa có quyết định phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ tương ứng.

Kết luận thanh tra xác định nội dung này là hành vi vi phạm khoản 3 Điều 69 Luật Đất đai số 45/2013, có đủ căn cứ pháp luật, tài liệu, chứng cứ trong hồ sơ thanh tra.

Việc chi trả khi chưa có phương án được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt cũng dẫn đến chưa có đầy đủ căn cứ pháp lý để xác định chính xác đối tượng, diện tích, loại đất, đơn giá, mức bồi thường, hỗ trợ và số tiền đã chi trả; tiềm ẩn rủi ro trong việc quản lý, thanh quyết toán kinh phí giải phóng mặt bằng.

Thanh tra yêu cầu không chỉ hoàn thiện thủ tục phê duyệt phương án mà còn phải kiểm tra, đối chiếu toàn bộ hồ sơ của 44 hộ đã nhận tiền với hồ sơ địa chính, nguồn gốc và quá trình sử dụng đất, diện tích thu hồi, đối tượng và điều kiện được bồi thường, hỗ trợ, đơn giá và chính sách áp dụng tại thời điểm thực hiện.

Trên cơ sở đó, xác định chính xác số tiền được bồi thường, hỗ trợ theo quy định và số chênh lệch so với số tiền thực tế đã chi trả (nếu có) để xử lý về kinh tế, thu hồi hoặc thực hiện các biện pháp xử lý khác theo thẩm quyền, bảo đảm không làm thất thoát ngân sách Nhà nước và quyền, lợi ích hợp pháp của người có đất thu hồi.

Phân định trách nhiệm, tháo gỡ để dự án tiếp tục triển khai

Ngoài vi phạm trong việc chi trả tiền bồi thường cho 44 hộ khi chưa có quyết định phê duyệt phương án, quá trình chuẩn bị và quản lý dự án còn phát sinh một số tồn tại về quy hoạch, lựa chọn nhà đầu tư, kế hoạch phát triển nhà ở và quản lý hợp đồng.

Từ kết quả kiểm tra, xác minh, Thanh tra tỉnh Ninh Bình đánh giá các tồn tại nêu trong kết luận chủ yếu là tồn tại về trình tự, thủ tục hành chính trong giai đoạn chuẩn bị đầu tư, phát sinh trong bối cảnh thay đổi pháp luật về đất đai, nhà ở, xây dựng, đầu tư và sắp xếp tổ chức bộ máy, đơn vị hành chính.

Qua thanh tra, chưa phát hiện thất thoát tiền, tài sản của Nhà nước và chưa phát hiện hành vi vụ lợi. Các tồn tại thuộc diện có thể khắc phục, không thuộc trường hợp phải dừng thực hiện hoặc thu hồi dự án.

Kết luận nêu rõ không đồng nhất việc dự án chậm tiến độ với hành vi vi phạm tiến độ của nhà đầu tư. Trách nhiệm của Nhà đầu tư chỉ được xác định đối với phần thời gian chậm do lỗi của Nhà đầu tư khi có đủ căn cứ, tài liệu chứng minh.

Trên cơ sở đó, Thanh tra tỉnh kiến nghị Chủ tịch UBND tỉnh Ninh Bình chỉ đạo các sở, ngành, UBND cấp xã và Nhà đầu tư thực hiện các nội dung kết luận; giao Thanh tra tỉnh theo dõi, tổng hợp, định kỳ báo cáo kết quả.

Sở Xây dựng được kiến nghị hướng dẫn nhà đầu tư tổ chức lập, thẩm định, trình phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch chi tiết xây dựng tỷ lệ 1/500, bảo đảm xác định đúng chủ thể tổ chức lập quy hoạch.

Sở Tài chính được kiến nghị rà soát hồ sơ lựa chọn nhà đầu tư; phối hợp rà soát, đưa dự án vào danh mục dự án có khó khăn, vướng mắc, cập nhật trên Hệ thống cơ sở dữ liệu của Ban Chỉ đạo 751; hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ điều chỉnh chủ trương đầu tư, xác định lại tiến độ thực hiện dự án, hoàn thành trước ngày 30/11/2026.

Đối với Sở Nông nghiệp và Môi trường, Thanh tra kiến nghị hướng dẫn hoàn thiện thủ tục về chuyển mục đích sử dụng đất, giao đất, cho thuê đất; phối hợp hướng dẫn UBND phường Kim Thanh hoàn thiện phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đối với 44 hộ đã nhận tiền, diện tích đất ở hiện trạng chưa có phương án tái định cư và các hộ còn lại theo đúng trình tự.

Khi xác định giá đất cụ thể, cơ quan chức năng phải kiểm tra độc lập chi phí phát triển của dự án, đối chiếu suất vốn đầu tư, định mức, đơn giá xây dựng do cơ quan có thẩm quyền công bố và giá thị trường tại thời điểm định giá đất, bảo đảm không thất thu ngân sách Nhà nước.

UBND phường Kim Thanh được giao tiếp nhận đầy đủ hồ sơ dự án, phối hợp với nhà đầu tư và cơ quan có thẩm quyền hoàn thiện phụ lục hợp đồng để xác lập rõ chủ thể thực hiện quyền, nghĩa vụ của Bên A; đồng thời phối hợp rà soát hồ sơ bồi thường, hỗ trợ, giải phóng mặt bằng để xử lý các nội dung còn lại.

Về phía nhà đầu tư, Công ty TNHH Tam Thành Nam được yêu cầu phối hợp hoàn thiện phụ lục hợp đồng; tổ chức thực hiện các thủ tục điều chỉnh chủ trương đầu tư, xác định lại tiến độ dự án; hoàn thiện phương án và cung cấp đầy đủ hồ sơ liên quan đến 44 hộ đã chi trả tiền bồi thường nhưng chưa có phương án.

Nhà đầu tư cũng phải nghiêm túc rút kinh nghiệm đối với những nội dung được Kết luận thanh tra chỉ ra.

Các cơ quan, đơn vị liên quan và Nhà đầu tư phải nghiêm túc thực hiện kết luận thanh tra, báo cáo kết quả thực hiện dứt điểm trước ngày 31/12/2026.