Doanh nghiệp nhà nước kiến tạo năng lực nội sinh cho TP HCM trong không gian mới

Một góc Cảng Vietsovpetro tại TP HCM (Ảnh: Tuấn Phạm)

Trong tham luận tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Văn Được khẳng định, thành phố đang bước vào một giai đoạn phát triển mới, không chỉ dựa trên lịch sử hào hùng, truyền thống năng động và tinh thần tiên phong, mà còn phải ý thức sâu sắc hơn về trách nhiệm trước kỳ vọng của quốc gia. TP HCM không chỉ đặt mục tiêu tăng trưởng nhanh, mà còn hướng tới phát triển khác biệt, đi trước mở đường, tạo động lực lan tỏa cho sự phát triển chung của cả nước. Thành phố được xác định là không gian thử nghiệm các cơ chế, chính sách mới; là trung tâm hội tụ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo; đồng thời là hình mẫu về quản trị phát triển đô thị trong giai đoạn mới.

Trước yêu cầu đó, việc huy động hiệu quả mọi nguồn lực, mọi thành phần kinh tế có ý nghĩa quyết định đối với sự phát triển tổng thể của TP HCM. Trong tiến trình này, doanh nghiệp nhà nước giữ vai trò then chốt, tiêu biểu là Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia (Petrovietnam) với hoạt động đầu tư, sản xuất kinh doanh lâu dài tại khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu (TP HCM), góp phần quan trọng vào động lực tăng trưởng và bảo đảm an ninh năng lượng cho thành phố và cả nước.

Trao đổi với PetroTimes, chuyên gia kinh tế Võ Trí Thành - Thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách tài chính tiền tệ quốc gia, Viện trưởng Viện Nghiên cứu chiến lược thương hiệu và cạnh tranh đánh giá, yêu cầu tăng trưởng cao của TP HCM không chỉ mang ý nghĩa riêng đối với một đô thị đặc biệt, mà còn có tác động lan tỏa sâu rộng tới toàn vùng và cả nền kinh tế quốc gia. Tuy nhiên, điều quan trọng không chỉ là “tăng trưởng bao nhiêu”, mà là “tăng trưởng bằng cách nào” - tức là chất lượng, nền tảng và năng lực nội sinh của mô hình phát triển đó.

Trong cách tiếp cận này, vai trò của thể chế, đổi mới sáng tạo, năng lực công nghệ và chất lượng nguồn nhân lực trở thành các trụ cột then chốt. Và chính ở đây, khu vực doanh nghiệp nhà nước, đặc biệt là các tập đoàn kinh tế lớn như Petrovietnam, có dư địa và trách nhiệm rất lớn để phát huy vai trò dẫn dắt, đúng với tinh thần Nghị quyết số 79-NQ/TW về phát triển kinh tế nhà nước trong giai đoạn mới.

TS. Võ Trí Thành: Nghị quyết 98/2023/QH15 mở ra dư địa thể chế rất lớn để TP HCM huy động nguồn lực, nâng cao chất lượng tăng trưởng.

Nghị quyết 79 đã nhấn mạnh rõ vai trò của kinh tế nhà nước trong việc hình thành các tập đoàn lớn, có năng lực cạnh tranh cao, làm chủ công nghệ, đi đầu trong đổi mới sáng tạo, xây dựng hệ sinh thái và dẫn dắt các thành phần kinh tế khác cùng phát triển. Đây chính là “đề bài lớn” đối với các doanh nghiệp nhà nước chủ lực, trong đó Petrovietnam là một điển hình tiêu biểu.

TS. Võ Trí Thành phân tích, trước đây, Petrovietnam đã có đóng góp rất quan trọng đối với tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu (cũ), cả về tăng trưởng kinh tế, thu ngân sách, phát triển công nghiệp, cũng như hình thành trung tâm năng lượng, công nghiệp dầu khí - điện - khí quy mô lớn. Hiện nay, trong không gian phát triển mới của TP HCM, nền tảng đó càng trở nên đặc biệt quan trọng.

Đây chính là nền tảng để TP HCM tiếp tục gia tăng mạnh mẽ đóng góp cho cả nước. Vai trò của Petrovietnam tại khu vực này vốn đã lớn, song điều đáng nói là “cái lớn” đó không chỉ dừng ở quy mô kinh tế, mà còn ở khả năng tạo lan tỏa vùng và quốc gia thông qua các chuỗi giá trị, hệ sinh thái công nghiệp - năng lượng và các dự án hạ tầng chiến lược.

Trong suốt 50 năm hình thành và phát triển, Petrovietnam đã có những đóng góp quan trọng cho nền kinh tế đất nước trên nhiều phương diện cốt lõi, được khái quát thông qua thành tựu “5 An”: an ninh kinh tế, an ninh năng lượng, an ninh lương thực, an ninh quốc phòng và an sinh xã hội. Những đóng góp này, xét trên thực tế, cũng chính là những trụ cột quan trọng góp phần củng cố vị thế của TP HCM trong vai trò đầu tàu kinh tế của cả nước.

Việc Petrovietnam chính thức định vị là Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia không đơn thuần là sự thay đổi về tên gọi, mà phản ánh một không gian phát triển rộng mở hơn, gắn với yêu cầu mới của nền kinh tế. Trong bối cảnh năng lượng ngày càng trở thành yếu tố quyết định đối với tăng trưởng, chuyển đổi xanh và bảo đảm các cân đối lớn của quốc gia, vai trò của Petrovietnam càng được đặt ở vị trí trung tâm.

Tại TP HCM, nơi hội tụ các động lực đổi mới sáng tạo, tài chính, công nghệ và thị trường, Petrovietnam có điều kiện thuận lợi để phát huy vai trò này thông qua các dự án năng lượng quy mô lớn, các trung tâm nghiên cứu - phát triển, cũng như việc tham gia xây dựng các chuỗi giá trị công nghiệp mới, từ truyền thống đến năng lượng sạch, năng lượng chuyển tiếp.

Một khía cạnh quan trọng khác, theo TS. Võ Trí Thành, Nghị quyết 98/2023/QH15 quy định thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP HCM đã mở ra dư địa thể chế rất lớn để thành phố huy động nguồn lực, thí điểm chính sách mới và nâng cao chất lượng tăng trưởng.

“Trong đó, Petrovietnam với quy mô, năng lực công nghệ, kinh nghiệm quốc tế và vai trò trụ cột trong nền kinh tế, sẽ trở thành một trong những lực đẩy quan trọng giúp TP HCM hiện thực hóa các mục tiêu của Nghị quyết 98. Không chỉ đóng góp về GDP hay ngân sách, Petrovietnam còn góp phần nâng cao năng lực nội sinh của thành phố, củng cố vị thế trung tâm kinh tế nhà nước, đồng thời tạo động lực lan tỏa cho cả vùng và cả nước”, TS. Võ Trí Thành nhấn mạnh.

Trên thực tế, qua quá trình hoạt động, Petrovietnam đã khẳng định vai trò nòng cốt trong phát triển năng lực khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, từng bước hình thành hạ tầng công nghiệp - năng lượng hiện đại trên địa bàn TP HCM. Tập đoàn đã làm chủ nhiều công nghệ cốt lõi trong toàn chuỗi dầu khí, đặc biệt là lĩnh vực tìm kiếm, thăm dò và khai thác (E&P) - thước đo quan trọng về tính tự chủ và năng lực cạnh tranh quốc gia. Thông qua các đơn vị thành viên hoạt động trên địa bàn như Vietsovpetro, PV GAS, PVOIL, PTSC…, Petrovietnam đã góp phần hình thành các cơ sở hạ tầng công nghiệp - năng lượng trọng điểm của thành phố, đồng thời tham gia sâu vào hệ sinh thái và chuỗi giá trị sản xuất dịch vụ địa phương.

	Sinh viên Trường Đại học Bách khoa TP Hồ Chí Minh tham quan, kiến tập tại Vietsovpetro
	Petrovietnam và động lực tăng trưởng mới của TP HCM mở rộng
	TP HCM: Cử tri Vietsovpetro và các lực lượng biển đảo dự kiến bỏ phiếu bầu cử sớm
	STEM Innovation Petrovietnam góp phần hiện thực hóa đổi mới giáo dục tại TP Hồ Chí Min

Phương Thảo