Mùa Xuân xanh, công nghệ xanh

“Xanh hóa” bằng công nghệ

Sau 16 năm vận hành, Nhà máy Lọc dầu (NMLD) Dung Quất đã đi qua nhiều cột mốc lịch sử, từ những ngày đầu chạy thử đến đến giai đoạn vận hành ổn định, đóng góp lớn cho ngân sách và an ninh năng lượng quốc gia. Năm 2025 cũng đánh dấu bước ngoặt đối với Công ty CP Lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR) - đơn vị trực tiếp quản lý, vận hành NMLD Dung Quất - khi áp dụng loạt chiến lược phát triển xanh, ứng dụng mạnh mẽ khoa học công nghệ và trí tuệ nhân tạo (AI) vào thực tiễn sản xuất. Những biện pháp đó gần như ngay lập tức tạo hiệu ứng, hiệu quả trực tiếp trong công tác sản xuất kinh doanh của BSR. Kết thúc năm 2025, BSR đã sản xuất hơn 7,9 triệu tấn sản phẩm các loại; đạt tổng doanh thu khoảng 142.298 tỉ đồng; lợi nhuận trước thuế 4.541 tỉ đồng; nộp ngân sách Nhà nước 14.250 tỉ đồng.

Ngoài những con số biết nói, còn có những giá trị không thể đo đếm bằng thống kê, nhưng hiển hiện trong từng nhịp độ sản xuất, trong chính những biểu tượng từng gắn bó với nhà máy. Ngọn lửa đỏ trên flare (tháp đuốc) là biểu tượng quen thuộc của nhiều nhà máy lọc dầu trên thế giới cũng từng là biểu tượng của NMLD Dung Quất. Về mặt kỹ thuật, sau các công đoạn chế biến sâu, lượng khí thừa không thể thu hồi sẽ được đưa lên flare để đốt bỏ. Nhưng hiện nay, tại NMLD Dung Quất, ngọn lửa đỏ trên tháp đuốc ấy chỉ là một vùng nhiệt nhỏ. Điều này cho thấy khí thừa đã được tận dụng ở mức tối ưu. Đó là thành quả của hàng loạt cải tiến công nghệ, khoa học kỹ thuật; đồng thời phản ánh quá trình chuyển dịch từ “ngọn lửa đỏ” sang “ngọn lửa xanh” - một minh chứng cụ thể cho chiến lược phát triển xanh, ứng dụng khoa học công nghệ và AI vào hoạt động sản xuất kinh doanh.

Các công tác chuẩn bị cho Dự án Nâng cấp mở rộng NMLD Dung Quất cũng đang được tiến hành gấp rút với mục tiêu áp dụng những tiến bộ mới nhất của công nghệ lọc dầu vào nhà máy. Sau khi hoàn thành dự án, các sản phẩm của NMLD Dung Quất sẽ đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế khắt khe hơn, “xanh” hơn. Đó cũng là mục tiêu chiến lược, lâu dài của BSR trong phát triển NMLD Dung Quất.

Là một thành viên thuộc Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam), BSR luôn là một trong những đơn vị tuân thủ triệt để các chỉ đạo, định hướng từ Chính phủ, từ Tập đoàn. Một trong những định hướng quan trọng đó là việc chuyển dịch cơ cấu sản xuất “xanh”, cụ thể là việc sản xuất nhiên liệu sinh học E10 theo lộ trình của Chính phủ. Đây là một trong những mục tiêu quan trọng của BSR trong năm 2026.

Trong bức tranh “công nghệ xanh”, xăng sinh học E10 là điểm nhấn rõ nét. Việc chuẩn bị năng lực sản xuất và phân phối E10 vừa đáp ứng lộ trình năng lượng quốc gia, đồng thời thể hiện trách nhiệm môi trường của BSR. Với tỷ lệ ethanol sinh học cao hơn, E10 góp phần giảm phát thải khí nhà kính, giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch truyền thống. Để E10 đến tay người tiêu dùng ổn định và an toàn, BSR đã hoàn thiện các điều kiện kỹ thuật, hệ thống pha trộn, kiểm soát chất lượng và phối hợp chặt chẽ với chuỗi phân phối. Mỗi lít E10 xuất xưởng không chỉ là sản phẩm thương mại, mà còn là thông điệp về tương lai năng lượng xanh hơn, sạch hơn. Khi những chuyến xe xuân lăn bánh trên khắp nẻo đường, sắc xanh ấy cũng theo đó tỏa khắp mọi miền đất nước.

Song song với E10, BSR sẽ đẩy mạnh sản xuất hàng loạt các sản phẩm “xanh”, thân thiện với môi trường như SAF, SMFO, B5… Đây không chỉ là đáp ứng yêu cầu thị trường, mà còn thể hiện sự chủ động của công ty trong thực hiện đồng thời hai mục tiêu lớn của Đảng, Nhà nước, Chính phủ: bảo đảm an ninh năng lượng và thúc đẩy phát triển bền vững, giảm phát thải.

Điểm khởi đầu của “mùa xuân xanh”

Tháng 10-2025, lần đầu tiên Tổng Giám đốc BSR “phiên bản AI” xuất hiện trên sân khấu Hội nghị Khách hàng năm 2025, trực tiếp trình bày kết quả sản xuất, kinh doanh của công ty. Không đơn thuần là một màn trình diễn công nghệ tạo hiệu ứng mới mẻ cho khách mời, sự kiện này còn được xem là chỉ dấu mở đầu cho lộ trình chuyển đổi công nghệ dài hạn mà BSR đang từng bước hiện thực hóa. Đó là áp dụng AI, công nghệ vào những việc nhỏ; sau đó định lượng hiệu quả và mở rộng vào những việc lớn, quan trọng hơn trong khâu an toàn, sản xuất kinh doanh… nhằm nâng cao chất lượng, sản lượng… và khẳng định vai trò quan trọng trong việc bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Chia sẻ về quá trình này, ông Nguyễn Việt Thắng, Tổng Giám đốc BSR cho biết, sau khi áp dụng thành công AI trong một số hoạt động nhỏ như hội nghị, sân khấu, công ty tiếp tục đưa tinh hoa khoa học công nghệ vào nhiều lĩnh vực trong thực tiễn.

Tiêu chí “không giấy, không dây” trong công tác văn phòng là một ví dụ điển hình, giúp rút ngắn đáng kể thời gian xử lý công việc, nâng cao hiệu quả điều hành. Trong sản xuất, BSR đẩy mạnh triển khai các hệ thống giám sát, thu thập và phân tích dữ liệu vận hành theo chiều sâu, hỗ trợ các kíp trực theo dõi tình trạng thiết bị theo thời gian thực, kịp thời điều chỉnh thông số công nghệ. Việc ứng dụng các công cụ phân tích dữ liệu cho phép nhà máy chuyển dần từ bảo trì phản ứng sang bảo trì dự báo, giảm nguy cơ sự cố và nâng cao độ tin cậy của toàn bộ dây chuyền.

Trên nền tảng đó, mục tiêu xây dựng Nhà máy thông minh vào năm 2026 của BSR đang dần hình thành rõ nét. Tự động hóa, AI và phân tích dữ liệu lớn (Big Data) trở thành những trợ thủ đắc lực của đội ngũ kỹ sư trong cảnh báo sớm, bảo dưỡng dự đoán và tối ưu vận hành theo thời gian thực.

Nhà máy thông minh không làm giảm vai trò con người; ngược lại, đặt con người ở vị trí trung tâm - nơi tri thức, kinh nghiệm và khả năng ra quyết định chiến lược được phát huy. Công nghệ chỉ thực sự thông minh khi được vận hành bởi những con người hiểu giá trị an toàn, kỷ luật và đổi mới. Và qua thực tiễn vận hành đã chứng minh, những yếu tố đó đều hội tụ đầy đủ ở các chuyên gia lọc dầu BSR.

Tạm gác lại những khái niệm vĩ mô như chiến lược phát triển hay thuật ngữ công nghệ…, “mùa xuân xanh” ở Dung Quất bắt đầu từ những thứ vi mô nhất: những ca trực xuyên Giao thừa, nhà máy vận hành xuyên Tết không một ngày nghỉ, là ánh mắt tập trung trong phòng điều khiển, là nụ cười nhẹ nhõm khi hệ thống vận hành ổn định… Người lao động BSR luôn đón xuân bằng tinh thần trách nhiệm và niềm tự hào nghề nghiệp. Chính họ là cầu nối giữa công nghệ và thực tiễn, giữa chiến lược và vận hành; mỗi sáng kiến cải tiến đều bắt nguồn từ sự am hiểu sâu sắc thực tế sản xuất. “Mùa xuân xanh” ở NMLD Dung Quất bắt đầu bằng những thứ giản dị nhất như vậy.

Thanh Hiếu